شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٢٨٧
( ( 1108 ) ) مشرق او نسبت ذرات او * نى بر آمد نى فرو شد ذات او
( ( 1083 ) ) قوت اصلىِّ بشر نور خداست * قوت حيوانى مر او را ناسزاست
( ( 1083 ) ) قوت اصلىِّ بشر نور خداست * قوت حيوانى مر او را ناسزاست
ن 251 8 - ك 95 41
نور خداست : ذكر مشفوع به فكر ، تا ترقّى بدهد به شهود او .
( ( 1085 ) ) روى زرد و پاى سست و دل سبك * كو غذاى و السّما ذات الحبك
( ( 1085 ) ) روى زرد و پاى سست و دل سبك * كو غذاى و السّما ذات الحبك
ن 251 10 - ك 96 1 و
السما ذات الحبك : يعنى صاحب راهها به حق . و به معنى صاحب حسن و زينت نيز تفسير شده . خلاصهء كلام : كو غذاى سماوى براى مرغان سماوى .
( ( 1088 ) ) در شهيدان يرزقون فرموده حق * آن غذا را نه دهان بد نه طبق
( ( 1088 ) ) در شهيدان يرزقون فرموده حق * آن غذا را نه دهان بد نه طبق
ن 251 13 - ك 96 2
يرزقون فرموده حق : اشارت است به كريمهء : * ( وَلا تَحْسَبَنَّ اَلَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ الله أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ 3 : 169 ( 1 )
. يعنى گمان مكنيد كسانى را كه در راه خدا كشته شده‌اند مردگان ، بلكه زنده‌اند و در نزد پروردگارشان روزى مىخورند .
( ( 1089 ) ) دل زهر يارى غذايى مىخورد * دل زهر علمى صفايى مىبرد
( ( 1089 ) ) دل زهر يارى غذايى مىخورد * دل زهر علمى صفايى مىبرد
ن 251 14 - ك 96 3
دل زهر يارى :
به هر گل مىرسد مىبويد اين دل
نمىدانم كه را مىجويد اين دل
( ( 1103 ) ) خلق را طاق و طرم عاريتى است * امر را طاق و طرم ماهيّتى است
( ( 1103 ) ) خلق را طاق و طرم عاريتى است * امر را طاق و طرم ماهيّتى است
ن 252 6 - ك 96 10
امر را : يعنى عالم امر را كه عالم روحانى است ، * ( قُلِ اَلرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي 17 : 85 ( 2 )
. و خلق عالم اجسام است ، و البدن من خلق ربى . * ( أَلا لَه اَلْخَلْقُ وَاَلأَمْرُ 7 : 54 . ( 3 )
( ( 1105 ) ) بر اميد عزّ ده روزهء خدوك * گردن خود كرده‌اند از غم چو دوك
( ( 1105 ) ) بر اميد عزّ ده روزهء خدوك * گردن خود كرده‌اند از غم چو دوك
ن 252 8 - ك 96 11
خدوك : پريشانى طبيعت و غصه .
( ( 1107 ) ) مشرق خورشيد برج قير گون * آفتاب ما ز مشرقها برون
( ( 1107 ) ) مشرق خورشيد برج قير گون * آفتاب ما ز مشرقها برون
ن 252 10 - ك 96 12
برج قير گون : كنايه است از نور اسود . حكيم متاله شبسترى ( قدس سره ) فرمايد :
سياهى چون ببينى نور ذات است
به تاريكى درون آب حيات است
( ( 1108 ) ) مشرق او نسبت ذرات او * نى بر آمد نى فرو شد ذات او
( ( 1108 ) ) مشرق او نسبت ذرات او * نى بر آمد نى فرو شد ذات او
ن 252 11 - ك 96 12
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء آل عمران ، آيهء 169 . .
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء اسراء ، آيهء 85 . .
( 3 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 54 . .