شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ٢٤٠

( ( 269 ) ) بر زبان نام حق و در جان او * گندها از فكر بىايمان او

اين جوع همهء اعضا را فرا مىگيرد ، در عظمت ، تشبيه به گاو كرده‌اند . جوع البقر و بوليموس كه ترجمه اش « گاو جوع » است گفته‌اند ، به ملاحظهء اعضا ، و اگر ملاحظهء معده شود ، ضد جوع است كه شَبَع باشد .

( ( 252 ) ) خانهء ديو است دلهاى همه * كم پذير از ديو مردم دمدمه

ن 212 20 - ك 83 18

خانهء ديو است :

دل يكى منظرى است سبحانى

خانهء ديو را چه دل خوانى ؟

اين كه دل نام كرده اى به مجاز

رو به پيش سگان كوى انداز

( ( 254 ) ) هر كه در دنيا خورد تلبيس ديو * وز عدوّ دوست رو تعظيم و ريو

ن 212 22 - ك 83 19

تلبيس : پوشاندن و به اشتباه انداختن .

( ( 255 ) ) در ره اسلام و بر پول صراط * در سر آيد همچو آن خر از خباط

ن 213 1 - ك 83 20

خباط : خبط . قال الله تعالى : * ( اَلَّذِي يَتَخَبَّطُه اَلشَّيْطانُ مِنَ اَلْمَسِّ 2 : 275 ( 1 )

( ( 256 ) ) عشوه‌هاى يار بد منيوش هين * دام بين ايمن مر و تو بر زمين

ن 213 2 - ك 83 20

منيوش : مشنو .

( ( 257 ) ) صد هزار ابليس لا حول آر بين * آدما ابليس را در مار بين

ن 213 3 - ك 83 21

لا حول آر : و همچون آن خادم كه بر لب « لا حول » داشت و در دل منافق بود .

( ( 258 ) ) دم دهد تا پوستت بيرون كشد * واى او كز دشمنان افيون چشد

ن 213 5 - ك 83 22

افيون : ترياك .

( ( 267 ) ) مشك را بر تن مزن بر دل بمال * مشك چبود نام پاك ذو الجلال

ن 213 13 - ك 83 26

نام پاك ذو الجلال : تحريض است بر ذكر قلبى ، و لااقلّ ذكر خفى تا آن كه وجود ، ذكر شود .

( ( 269 ) ) بر زبان نام حق و در جان او * گندها از فكر بىايمان او

ن 213 15 - ك 83 27

از فكر بىايمان او : ايمان ، ايقان و معرفت است . و در بعض نسخ : « كفر بىايمان » است و صحيح نيست .

( 1 ) - قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 275 . .