شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ١٨٠

( ( 3173 ) ) جئتمونا و فرادى بىنوا * هم بدان سان كه خلقناكم كذا

گفت أ ليس الله بكاف عبده

تا نگردد بنده هر سو حيله جو

ن ندارد - ك 62 38

گفت : * ( أَ لَيْسَ الله بِكافٍ عَبْدَه 39 : 36 ( 1 )

: يعنى كفايت كننده است خدا بنده اش را .

مؤمنى او مؤمنى تو بىگمان

در ميان هر دو فرقى بىكران

ن ندارد - ك 63 3

مؤمنى او : از اسماء اوست : * ( اَلْمُؤْمِنُ اَلْمُهَيْمِنُ 59 : 23 ( 2 )

( ( 3152 ) ) مشرف و اهل قلم بر دست راست * ز انكه علم خط و ثبت اين دست راست

( ( 3152 ) ) مشرف و اهل قلم بر دست راست * ز انكه علم خط و ثبت اين دست راست

ن 156 9 - ك 63 7

مشرف : مطَّلع از بلندى بر چيزى . و اينجا مراد مطَّلع بر امور مملكت است .

( ( 3156 ) ) عاشق آيينه باشد روى خوب * صيقل جان آمد و تقوى القلوب

( ( 3156 ) ) عاشق آيينه باشد روى خوب * صيقل جان آمد و تقوى القلوب

ن 156 13 - ك 63 9

تقوى القلوب : پرهيز دلها از غير دوست .

( ( 3162 ) ) گفت چون بودى ز زندان و ز چاه * گفت همچون در محاق و كاست ماه

( ( 3162 ) ) گفت چون بودى ز زندان و ز چاه * گفت همچون در محاق و كاست ماه

ن 156 21 - ك 63 14

محاق : اجتماع ماه و خورشيد در يك برج .

( ( 3163 ) ) در محاق او ماه نو گردد دوتا * نى در آخر بدر گردد بر سما

( ( 3163 ) ) در محاق او ماه نو گردد دوتا * نى در آخر بدر گردد بر سما

ن 156 22 - ك 63 15

نى در آخر : يعنى ليكن در آخر بدر گردد .

( ( 3168 ) ) باز آن جان چون كه محو عشق گشت * يعجب الزراع آمد بعد كشت

( ( 3168 ) ) باز آن جان چون كه محو عشق گشت * يعجب الزراع آمد بعد كشت

ن 157 5 - ك 63 17

يعجب الزراع : تفسيرش گذشت .

باز آن جان چون به حق خود محو شد

باز ماند از سكر و سوى صحو شد

ن ندارد - ك 63 18

به حق خود محو شد : يعنى سير الى الله و فى الله نمود .

سوى صحو شد : و سير الى الخلق كرد به جهت تكميل ايشان .

عالمى را ز ان صلاح آمد ثمر

قوم ديگر را فلاح منتظر

ن ندارد - ك 63 18

عالمى را : يعنى عالمى از سياسات عادلهء او به صلاح و انتظام آمد ، و قومى از ارشاد او به فلاح .

( ( 3173 ) ) جئتمونا و فرادى بىنوا * هم بدان سان كه خلقناكم كذا

( ( 3173 ) ) جئتمونا و فرادى بىنوا * هم بدان سان كه خلقناكم كذا

ن 157 10 - ك 63 22


( 1 ) قرآن كريم ، سورهء زمر ، آيه 36 .

( 2 ) قرآن كريم ، سورهء حشر ، آيه 23 .