شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ١٧١

( ( 2961 ) ) اندر آ در سايهء آن عاقلى * كش نداند برد از ره ناقلى

تير ماه : نام يكى از ماه‌هاى فارسى است . و اينجا خزان مراد است .

( ( 2947 ) ) غولت از ره افكند اندر گزند * از تو راهى تر در اين ره بس بوند

( ( 2947 ) ) غولت از ره افكند اندر گزند * از تو راهى تر در اين ره بس بوند

ن 146 5 - ك 59 25

راهى : راه رو .

( ( 2948 ) ) از نُبى بشنو ضلال رهروان * كه چه شان كرد آن ابليس بد روان

( ( 2948 ) ) از نُبى بشنو ضلال رهروان * كه چه شان كرد آن ابليس بد روان

ن 146 6 - ك 59 26

نبى : به ضم نون ، قرآن مجيد .

( ( 2949 ) ) صد هزاران ساله راه از جاده دور * بردشان و كردشان ادبار و عور

( ( 2949 ) ) صد هزاران ساله راه از جاده دور * بردشان و كردشان ادبار و عور

ن 146 7 - ك 59 26

عور : جمع اعور ، يك چشم ، چون ابليس كه يك چشم است . و اعور به معنى ضعيف و بليدى كه خيرى ندارد هم آمده .

( ( 2950 ) ) استخوانهاشان ببين و مويشان * عبرتى گير و مران خر سويشان

( ( 2950 ) ) استخوانهاشان ببين و مويشان * عبرتى گير و مران خر سويشان

ن 146 8 - ك 59 27

استخوانهاشان : كنايت است از آن كه به حسب باطن مسخ شده‌اند كه مثل حيوانات بشرهء ايشان مو دارد . حديث است كه : يُحشَرُ النّاسُ عَلى صُوَرِ يَحسُنُ عِندَها اَلقِرَدَةُ وَالخَنازيُر . ( 1 )

( ( 2951 ) ) گردن خر گير و سوى راه كش * سوى ره بانان و ره دانان خوش

( ( 2951 ) ) گردن خر گير و سوى راه كش * سوى ره بانان و ره دانان خوش

ن 146 9 - ك 59 27

ره بانان : بان در حال تركيب به معنى محافظ ، چون باغبان و دشتبان .

( ( 2956 ) ) شاوِروهُنَّ پس آن گه خالفوا * ان من لم يعصهنّ تالف

( ( 2956 ) ) شاوِروهُنَّ پس آن گه خالفوا * ان من لم يعصهنّ تالف

ن 146 14 - ك 59 30

شاوِروهُنَّ : حديث نبوى است در بارهء زنان كه شاوِرُوهُنَّ وَخالِفُوهُنَّ ( 2 )

مشورت كنيد با زنان و مخالفت كنيد ايشان را .

انّ من . . . : به درستى كه كسى كه مخالفت نكرد ايشان را تلف كنندهء عمر خود است و مراد به خر نفس است و طبع و گذشت كه اينها زنند . پس خواست اينها يكى است .

( ( 2957 ) ) با هوا و آرزو كم باش دوست * چون يضلك عن سبيل الله اوست

( ( 2957 ) ) با هوا و آرزو كم باش دوست * چون يضلك عن سبيل الله اوست

ن 146 15 - ك 59 30

چون يضلك : اشارت است به كريمهء * ( وَلا تَتَّبِعِ اَلْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ الله 38 : 26 . ( 3 )

( ( 2961 ) ) اندر آ در سايهء آن عاقلى * كش نداند برد از ره ناقلى

( ( 2961 ) ) اندر آ در سايهء آن عاقلى * كش نداند برد از ره ناقلى

ن 146 22 - ك 59 37

( 1 ) علم اليقين ج 2 ص 901 . .

( 2 ) شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 4 ، ص 270 .

( 3 ) قرآن كريم ، سورهء ص ، آيهء 26 .