شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ١٥٦

( ( 2573 ) ) همچنان كه عقد در درّ و شبه * مختلط چون ميهمان يك شبه

( ( 2556 ) ) هيچ كس بر مرگ غم نوحه كند * بر هلاك دشمنان مو بر كند

( ( 2556 ) ) هيچ كس بر مرگ غم نوحه كند * بر هلاك دشمنان مو بر كند

ن 127 3 - ك 52 5

بر هلاك دشمنان مو بر كند : اين بهتر است از آن چه در نسخهء ديگر است .

( ( 2557 ) ) رو به خود كرد و بگفت اى نوحه گر * نوحه ات را مىنيرزند آن نفر

( ( 2557 ) ) رو به خود كرد و بگفت اى نوحه گر * نوحه ات را مىنيرزند آن نفر

ن 127 4 - ك 52 5

نفر : گروه .

( ( 2558 ) ) كژ مخوان اى راست خواننده مبين * كَيفَ آسى خلف قوم آخرين

( ( 2558 ) ) كژ مخوان اى راست خواننده مبين * كَيفَ آسى خلف قوم آخرين

ن 127 5 - ك 52 6

مبين : به ضم ميم .

كيف آسى : اشارت است به قول حق تعالى : * ( فَكَيْفَ آسى عَلى قَوْمٍ كافِرِينَ 7 : 93 . ( 1 )

يعنى چگونه محزون مىشوم بر قوم كافرين ؟

( ( 2562 ) ) بر چه مىگريى بگو بر فعلشان * بر سپاه كينهء بد نعلشان

( ( 2562 ) ) بر چه مىگريى بگو بر فعلشان * بر سپاه كينهء بد نعلشان

ن 127 9 - ك 52 8

بد نعلشان : بد قدمشان از بهشت .

( ( 2569 ) ) از بهشت آورد يزدان بندگان * تا نمايدشان سقر پروردگان

( ( 2569 ) ) از بهشت آورد يزدان بندگان * تا نمايدشان سقر پروردگان

ن 127 16 - ك 52 11

بندگان : اين بهتر است از بردگان ، كه در بعض نسخ است . اگر چه برده به معنى بنده آمده است ليكن در خلق نسبت به خدا گفته نمىشود .

سقر پروردگان : مراد اهل دنيا و ابناء سقر طبيعتند كه * ( إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ 9 : 49 . ( 2 )

( ( 2570 ) ) اهل نار و اهل نور آميخته * در ميانشان كوه قاف انگيخته

( ( 2570 ) ) اهل نار و اهل نور آميخته * در ميانشان كوه قاف انگيخته

ن 127 19 - ك 52 14

كوه قاف : مراد قاف قلم است ، كه عقل كل است . و قاف قلب است كه در اهل نور بالفعل است .

( ( 2572 ) ) همچو در كان خاك و زر كرد اختلاط * در ميانشان صد بيابان و رباط

( ( 2572 ) ) همچو در كان خاك و زر كرد اختلاط * در ميانشان صد بيابان و رباط

ن 127 20 - ك 52 15

صد بيابان و رباط : بلكه

از در دوست تا به كعبهء دل

عارفان را هزار و يك منزل

( ( 2573 ) ) همچنان كه عقد در درّ و شبه * مختلط چون ميهمان يك شبه

( ( 2573 ) ) همچنان كه عقد در درّ و شبه * مختلط چون ميهمان يك شبه

ن 127 21 - ك 52 15

عقد در : يعنى در عقد كه گردن بند است .

شبه : سنگى است معروف .


( 1 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 93 . .

( 2 ) قرآن كريم ، سورهء توبه ، آيهء 9 . .