شرح مثنوى — الجزء ١، الصفحة ١١٦

( ( 1622 ) ) چون تو گوشى او زبان نى جنس تو * گوشها را حق بفرمود انصتوا

( ( 1605 ) ) گفت پيغمبر كه اى طالب حرى * هان مكن با هيچ مطلوبى مرى

( ( 1605 ) ) گفت پيغمبر كه اى طالب حرى * هان مكن با هيچ مطلوبى مرى

ن 79 15 - ك 34 20

اى طالب حرى : اگر به حاء مهمله باشد ، به معنى لايق است . و اگر به جيم ، جرئت دارنده و جسور .

( ( 1607 ) ) چون نه سبّاح و نى درياييى * در ميفكن خويش از خود راييى

( ( 1607 ) ) چون نه سبّاح و نى درياييى * در ميفكن خويش از خود راييى

ن 79 17 - ك 34 21

سبّاح : شناگر .

( ( 1611 ) ) دست ناقص دست شيطان است و ديو * ز انكه اندر دام تلبيس است و ريو

( ( 1611 ) ) دست ناقص دست شيطان است و ديو * ز انكه اندر دام تلبيس است و ريو

ن 79 21 - ك 34 23

تلبيس است و ريو : فارسى ، مكر و حيله .

( ( 1613 ) ) هر چه گيرد علَّتى علَّت شود * كفر گيرد كاملى ملَّت شود

( ( 1613 ) ) هر چه گيرد علَّتى علَّت شود * كفر گيرد كاملى ملَّت شود

ن 80 1 - ك 34 22

علَّت : ناخوشى .

( ( 1619 ) ) اين قدر تعظيم دينشان را خريد * وز مرى آن دست و پاهاشان بريد

( ( 1619 ) ) اين قدر تعظيم دينشان را خريد * وز مرى آن دست و پاهاشان بريد

ن 80 9 - ك 34 28

دينشان را خريد : يعنى موفق شدند به ايمان ، كه گفتند : * ( آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَمُوسى 20 : 70 . ( 1 )

وز مرى آن دست و پاهاشان بريد : يعنى به سبب برابرى كه با موسى ( ع ) كردند ، نتيجهء اين عمل آن شد كه فرعون دست و پاهاى ايشان را بريد ، چنان كه در چند موضع از قرآن از ايمان آنها و قطع مذكور خبر داده ، كه : * ( لأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلافٍ ثُمَّ لأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ 7 : 124 . ( 2 )

ولى ايشان در ايمان خود متصلب شدند : * ( قالُوا إِنَّا إِلى رَبِّنا مُنْقَلِبُونَ 7 : 125 . ( 3 )

و نيز در موضع ديگر از قرآن : * ( فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ إِنَّما تَقْضِي هذِه اَلْحَياةَ اَلدُّنْيا 20 : 72 . ( 4 )

( ( 1621 ) ) لقمه و نكته است كامل را حلال * تو نه اى كامل مخور مىباش لال

( ( 1621 ) ) لقمه و نكته است كامل را حلال * تو نه اى كامل مخور مىباش لال

ن 80 11 - ك 34 29

لقمه و نكته است : يعنى اسرار دقيقه گفتن .

كامل را حلال تو نه اى كامل مخور : متعلق به لقمه است .

مىباش لال : متعلق است به نكته . به طريف لفّ و نشر مرتب .

( ( 1622 ) ) چون تو گوشى او زبان نى جنس تو * گوشها را حق بفرمود انصتوا

( ( 1622 ) ) چون تو گوشى او زبان نى جنس تو * گوشها را حق بفرمود انصتوا

ن 80 12 - ك 34 29

انصتوا : اشارت است به كريمهء * ( وَإِذا قُرِئَ اَلْقُرْءانُ فَاسْتَمِعُوا لَه وَأَنْصِتُوا 7 : 204 ( 5 )

يعنى هر گاه قرائت

( 1 ) قرآن كريم ، سورهء طه ، آيهء 70 . .

( 2 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 124 . .

( 3 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 125 .

( 4 ) قرآن كريم ، سورهء طه ، آيهء 72 .

( 5 ) قرآن كريم ، سورهء اعراف ، آيهء 204 .