مقالات وگفتارها ( فارسي ) — الصفحة ٢٨١

* 30 كلمه نوراني آيت الله حسن زاده آملي

پرواز برون ز حد واحصا * آنى چو هزار سالت اى دوست

از اين أشارت سر اين گونه آيت را درياب كه حق تعالى به پيامبر فرمود :

" واسئل من أرسلنا من قبلك من رسلنا . . " اى پيامبر از پيامبران پيشين بپرس .

آرى صاحب نفس مكتفى با اين كه در عالم شهادت است وارد در عالم غيب

مىشود از پيمبران پيشين مىپرسد . نيازى به تقدير مضاف نيست كه مثلا

گفته شود اى واسئل أمم من أرسلنا من قبلك وعلمائهم . ونيز راز اين گونه روايت را فهم كن كه راوي از معصوم مىپرسد : آيا انسان

كه از اين سرا رخت بر بسته است دوباره مىتواند كسان خود را در اين نشأت

ديدار كند ؟ در پاسخ فرمود آرى . پرسيد تا چه اندازه ؟ فرمود على قدر منزلته ،

ودر روايت ديگر على قدر عمله ، ودر ديگرى على قدر فضائلهم .

از اين لقاء سبوحى به حقيقت وواقع رجحت هم رسيده اى تدبرتر شد

إن شاء الله تعالى . رسول خاتم - صلى الله عليه وآله وسلم - فرمود : " العلم امام

العمل والعمل تابعه " علم امام عمل است زيرا كه كارى بي راهنمايى وپيشوائى

دانش صورت نمىگيرد ، وسعادت حقيقي انسان بدون نور علم وقوع نمىيابد ،

ومدينه فاضله انساني جز با علم بايسته وعمل شايسته تشكيل نمىشود ، بقول

حكيم سنائى غزنوى :

علم نر آمد وعمل مادة * دين ودنيا بدين دو آماده

نور علم عين نفس مىگردد كه هم ذاتش را فسحت وجود ميدهد ، وهم

چشم بيناى أو مىشود . مسأله اتحاد علم وعالم ومعلوم ، وعمل وعامل

ومعمول از مهمترين مسائل علم الهى است ، ومعرفت نفس كه خود أساس همه خيرات وسعادات است روح آن نيل بدين حقيقت اتحاد است ، ودروس اتحاد

عاقل به معقول راقم به بسط وتفصيل مكتفل اثبات آن است .

4 ) كلمه

از جناب وصى ، أمير المؤمنين إمام علي عليه السلام مأثور است كه : " ظهرت