مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — الصفحة ٤٥٩

باب صدم در حقيقت بندگى

دوم - معاملهء او با مردم است كه : در همه حال نظر احترام و خدمت و تجليل و احسان و تواضع و مهربانى و خير خواهى داشته ، و هرگز كوچكترين قصد سوء و نيت آزار و تحقير و اهانت و ضرر نسبت به آنان روا ندارد .

سوم - معاملهء او با نفس است كه : نفس خود را از تمايل به سوى دنيا و تمايلات و شهوات دنيوى و تساهل و غفلت و آلودگىهاى مادى و خويهاى حيوانى و افكار شيطانى و آنچه به ضرر و زيان روح انسانى است ، نگهدارى كند .

چهارم - معاملهء او با پروردگار متعال است كه در همه حال حقوق الهى را رعايت كرده و به وظائف بندگى خود صد در صد عمل كند .

و اين كتاب شريف از ابتدا تا پايان آن محتوى بحث و شرح اين مطالب و اين خصوصيات و وظائف است . و انصافا كتابى به اين دقت و محكمى و اتقان كه تمام منازل و مراحل سير و سلوك را بيان و روشن كند به نظر نرسيده است . و جا دارد كه حقيقتا گفته شود : هذا كتاب لو يباع بوزنه در الكان البائع مغبونا هر گاه اين كتاب فروخته شود به ثمنى كه بسنگينى آن از جواهرات باشد هر آينه فروشنده مغبون خواهد شد .

[ قسمت چهارم از ] متن

قال الصادق ( ع ) كتاب الله تعالى على أربعة اشياء : العبارة ، و الاشارة ، و اللطائف ، و الحقائق . فالعبارة للعوام ، و الاشارة للخواص ، و اللطائف للاولياء ، و الحقائق للانبياء عليهم السلام . و الحمد لله رب العالمين .

[ ( ترجمه ) ]

حضرت صادق ( ع ) فرموده است : كتاب خدا بر چهار طبقه استوار است :

قسمت عبارتها و جملات ، قسمت اشارات خصوصى كه فهميده مىشود ، قسمت لطائف و نكته‌هاى دقيق كه استفاده مىتوان كرد ، و قسمت حقائق مطالب و معارف الهى .

1 - عبارات قرآن مجيد : افراد عمومى در اين محدوده از قرآن مجيد استفاده كرده ، و فقط از قرائت جملات و آيات ، و از مفاهيم لغوى ، و تفسيرهاى عرفى و ظاهرى آنها ، بهره مند مىشوند .