ادوار فقه ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦

2 - تشريع يا صدور احكام مشتمل بر دو عنوان : 1 - از بعثت تا هجرت به اين اجمال : درجات و مراحل بعثت تحقيق در نخستين روز بعثت - نخستين سوره نازله - وضو و نماز - نمازگزاران سه سال اول اسلام - احكامى كه مهاجران ، در حبشه آن را بر شمرده اند - آشكار شدن نماز و طواف - معراج و اقوال مربوط به آن - وجوب نمازهاى پنجگانه در شب معراج - نماز شب در صدر اسلام - نماز جمعه و زمان اقامه آن - چند حكم ديگر اسلامى كه بيشتر از هجرت صدور يافته - روش تبليغ نخستين مبلغان اسلام در مدينه - آداب داخل شدن بدين اسلام - قضيه وليد بن مغيره - برخى از احكام كه در سوره هاى مكى مىباشد - سوره هاى مكى - فائده دانستن سوره هاى مكى و ترتيب آنها

مورد بحث و فحص قرار مىگيرد تا احكامى ، كه از لحاظ زمان و مكان و ديگر خصوصيات و مناسبات ، تا حدى روشن و قابل ضبط و توجه است در زير عنوان مربوط به خود ، تا حدى كه اطلاع بر آنها ميسر است ، مضبوط و معلوم گردد .

عنوان اول از بعثت تا هجرت

در بارهء اين كه پيغمبر ص هنگام مبعوث شدن به رسالت چند سال از عمر شريفش گذشته بوده مؤرخان را اختلاف است : محمد بن بلعمى وزير امير نوح سامانى در ترجمهء تاريخ طبرى « 1 » در اين موضوع سه قول نقل كرده است :

يكى اين كه بعثت در سن بيست سالگى رخ داده .

دوم اين كه در سن چهل و سه سالگى بوده .

سيم اين كه در سن چهل سالگى واقع شده است .

مسعودى در مروج الذهب گفته است « ثم ابتعث الله رسوله و هو ابن اربعين سنة كاملة » و در محلى ديگر از آن كتاب گفته است « و فى سنة احدى و اربعين بعثه الله نبيا و رسولا إلى كافّة الناس » و منظور از اين دو قول همان چهل سالگى است نه اين كه ميان آنها تهافت و اختلافى باشد چه پس از اكمال چهل سالگى كه مفاد عبارت نخست است ورود به چهل و يك سالگى حاصل مىشود كه در عبارت دوم گفته شده است .

« 1 » - چنان كه گفته شده اين ترجمه از اقدم كتب نثر فارسى است كه بعد از اسلام نوشته نوشته شده است . قول اول را خود طبرى بعنوان روايتى از پيغمبر ( ص ) آورده است .