ادوار فقه ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٥

طبقه بندى مخصوص به اين تأليف براى دور تفريع به چهار عهد اصلي عهد صحابه - عهد تابعان و اتباع تابعان و تابعان ايشان تا زمان غيبت صغرى - عهد نوّاب و سفراء چهارگانه تا غيبت كبرى - عهد غيبت كبرى تا زمان حاضر ( قرن 14 هجرى ) - طبقه بندى ديگران و اشكال آن - نقل سه طبقه بندى و بيان نقص آنها

3 - طبقهء تابعان اوسط ، مانند حسن و ابن سيرين .

4 - طبقهء تابعان تالى و متاخّر ، كه بطور غالب از تابعان بزرگ و مقدّم مستقيما روايت مىكنند ، مانند زهرى و قتاده .

5 - طبقهء صغرى از تابعان كه يكى دو تن از صحابه را ملاقات كرده ليكن حديثى از ايشان نشنيده‌اند مانند اعمش .

6 - طبقه‌اى كه با طبقهء پنجم همعصر بوده ليكن هيچ يك از صحابه را نديده‌اند .

مانند ابو جريج .

7 - طبقهء اتباع تابعان بزرگ و مقدم ، مانند مالك و ثورى .

8 - طبقهء وسطى از اتباع ، مانند ابن عيينه و ابن عنبسه .

9 - طبقهء صغرى از اتباع ، مانند زيد بن هارون و شافعى و ابو داود طيالسى و عبد الرزّاق .

10 - طبقهء كبار كه از تابعان اتباع اخذ كرده‌اند و با تابعان صحابه ملاقات نكرده‌اند ، مانند احمد بن حنبل .

11 - طبقهء وسطى از تابعان اتباع ، مانند ذهلى و بخارى .

12 - طبقهء صغار كه از تابعان اخذ كرده‌اند ، مانند ترمذى .

ابن حجر پس از فراغ از طبقه بندى فوق به طريقى كه ترجمه اش آورده شد چنين افاده كرده است .

« به طبقهء دوازدهم ملحق كرده‌ام برخى از شيوخ ائمهء سنّت را كه زمان وفات ايشان متأخّر بوده است ، مانند بعضى از شيوخ نسايى . و زمان وفات اشخاص طبقات ياد شده بطور اجمال چنين است : اشخاصى كه در طبقهء يكم و دوم واقعند پيش از تمام شدن