ادوار فقه ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٩

2 - از هجرت تا رحلت به اين اجمال : سختگيرى مشركان بر اهل اسلام - وفات خديجه پيش از وجوب نماز ميت بوده است - غيبگويى پيغمبر راجع بعهدنامه مشركان - مشورت مشركان براى كشتن پيغمبر ( ص ) نمازها در مكه دو ركعت بوده است - ورود پيغمبر بمدينه و ساخته شدن مسجد - نخستين خطبه نماز جمعه - دومين خطبه پيغمبر ( ص ) در مدينه

ابو طالب گفت علت آمدن من نه آنست كه شما توهم كرده و بر زبان را نديد بلكه آمدم تا آن چه برادر زاده‌ام ، كه هر گز دروغ نگفته ، به من خبر داده به شما باز گويم اكنون بفرستيد و از صحيفه خبر گيريد : اگر گفتهء او راست باشد پيمان شما به خودى خود از ميان رفته پس از خدا بترسيد ، از جور و ستم و قطع رحم دست بكشيد و اگر سخن او دروغ و باطل باشد من او را به شما تسليم مىكنم خواهيد بكشيد و خواهيد زنده اش بگذاريد .

صحيفه را آوردند چهل تن بر آن مهر زده بودند صحت مهر خويش را ديدند پس آن را بگشودند و جز كلمه « بسمك اللهم » در آن چيزى به جا نيافتند .

ابو طالب آنان را بر آزار و ستم نكوهش كرد و اندرز و پند داد . قريش سر افكنده و شرمنده گشته و بى آن كه سخنى بگويند پراكنده شدند .

ابو طالب به شعب ( درّه ) باز گشت و قصيده بائيه خود را به اين مطلع :

الا من لهم آخر الليل منصب

و شعب العصا من يومك المتشعّب

در بارهء اين واقعه انشاء كرد . از جملهء آن قصيده است :

و قد كان فى امر الصّحيفة عبرة

متى ما يخبر غائب القوم يعجب

محى الله منها كفرهم و عقوقهم

و ما نقموا من ناطق الحقّ معرب

و اصبح ما قالوا من الامر باطلا

و من يختلق ما ليس بالحق يكذب

پس از اين قضيه چند تن از اشراف و بزرگان قريش ، بطلان پيمان و برائت خود را از آن اعلام داشتند و پيغمبر ( ص ) و يارانش از شعب بيرون گشته و به مكه در آمدند . طولى نكشيد كه ابو طالب و خديجه وفات يافته و روزگار اندوه و حزن و سختى و رنج به فزونى رو نهاد .

پس از اين وقائع با همه سختى و رنجى كه در كار مسلمين مىبود ايمان صادق