الآداب الدينية للخزانة المعينية ( عربي - فارسي ) — الصفحة ١٩٦

تعريف اخلاق

هر كدام از اين سه توانايى ونيرو وقتى به فعليت برسد داراى يكى از سه حالت : « افراط يا زياده روى » ، « اعتدال يا ميانه روى » ، « تفريط يا كوتاهى » است . ميانه روى واعتدال ، فضيلت اخلاقى بشمار مىرود و هر كدام از افراطها وتفريطها رذيلت يا زشتى اخلاقى شناخته مىشوند .

با توجه به آنچه گذشت كليات فضائل اخلاقى عبارتند از :

1 - اعتدال در شناخت و درك كه « حكمت » ناميده مىشود .

2 - اعتدال در شهوت وجذب كه « عفت » ناميده مىشود .

3 - اعتدال در غضب ودفع كه « شجاعت » است .

4 - مجموعه « حكمت » و « عفت » و « شجاعت » مساوى با « عدالت » است .

وكليات رذائل اخلاقى نيز عبارتند از :

1 - افراط در شناخت كه « وسوسه » است .

2 - تفريط در شناخت كه « حماقت » است .

3 - افراط در شهوت كه « شرور بودن » است .

4 - تفريط در شهوت كه « پخمه بودن » است .

5 - افراط در غضب كه « خشم » است .

6 - تفريط در غضب كه « ترس » است .

و هر كدام از اين ده صفت اخلاقى چندين صفت اخلاقى را به عنوان زير مجموعه خود دارند .