كشاف الفهارس — الصفحة ١٩٠
وحروفى راكه مخالف با رسم الخط مصاحف امام بود آمارگيرى كرده وآنها را مشخص سازند ، ولذا دست اندركار
تأسيس وتدوين ( علم اختلاف رسم الخط مصاحف ) ، ويا ( علم رسم الخط قرآن ) ويا ( علم هجاء مصاحف )
شدند ، وصريحا يادآور گشتند - به منظور شناخت حروف ووجوه قراآتى كه مخالف با رسم الخط صريح مصاحف بود
- بايد علم رسم الخط مصاحف را فرا گيرند تا شرط مطابقت با رسم الخط مصاحف - در مورد قراآت معتبر - بتواند
هدف ومنظورشان را كه عبارت از صيانت قراآت معتبر بوده است تحقق بخشد ، واز رسوخ قراآت ديگر جلوگيرى
نمايد .
عبارت كتاب غيث النفع - براي بيان لزوم وضرورت فراگيرى ( علم رسم الخط مصاحف ) كه آنرا قبلا بازگو ساختيم - مؤيد گفتار ما است .
كتابهائى كه درباره ء رسم الخط مصاحف تدوين شد :
كهنترين اثرى كه در اين فن تدوين شد از : عبد الله عامر ، مقرئ شام ( م 118 ه . ق ) مى باشد ، ونام اين اثر -
چنانكه گذشت - اختلاف مصاحف الشام والحجاز والعراق است .
اما مشهورترين كتبي كه در اين زمينه تأليف شده وبه طبع رسيدند عبارتند از :
1 . كتاب المصاحف : ابن أبي داود ، يعنى عبد الله بن سليمان بن أشعث سجستاني ( م 316 ه . ق ) .
2 . هجاء مصاحف الأمصار ، از : أحمد بن عمار مهدوي ( م 430 ه . ق ) .
3 . المقنع ، از : أبو عمرو عثمان بن سعيددانى ( م 444 ه . ق ) .
4 . النقط والشكل يا المحكم في نقط المصاحف از همو .
در اين كتب وأمثال آنها با قراآت متواتر ويا قراآت معتبرى مواجه هستيم كه مخالف رسم الخط مصاحف امام
مى باشند ، قراآتى كه قراء در قبول وقرائت قرآن بر أساس آنها اتفاق نظر دارند ، از قبيل :
* وقف با هاء در كلماتي كه با تاء مبسوط وكشيده نوشته شده اند ، مانند :
- امرأة ، درآيه ء 35 آل عمران .
- نعمت ، در آية ء 211 بقره .
- ابنت ، در آية ء 12 تحريم .
* اثبات ياء نسبت ، در مواردي كه با ياء نگارش نشده است ، مانند
- فاتقون ، در آية ء 41 بقره ، وآيات ديگر .
- فارهبون ، در آية ء 40 بقره ، وآية ء 51 نحل .
- وأمثال آنها
* اثبات واو در مثالهاى زير :
- ويدع الانسان ، در آية ء 11 اسراء .
- ويوم يدع الداع ، در آية ء 6 قمر .
- سندع الزبانية ، در آية ء 18 علق .
- ويمح الله الباطل ، در آية ء 24 شورى .
* الحاق هاء سكت به ( ماء ) استفهاميه ء مجرور در قرائت بزى ، مانند ،
- ( عمه ) ، ( فيمه ) ، ( لمه ) ، ( بمه ) ، ( معه ) .
* اثبات الف در :
- ايه المؤمنون ، در آية ء 31 نور .