كشاف الفهارس — الصفحة ١٥٩

( قرائت - به كسر قاف ، وتخفيف راء - از نظر قراء عبارت از اين است كه قرآن كريم خوانده شود ، أعم از آنكه

قرائت به صورت تلاوت ، يعنى پيوسته برگزار شود ، ويا به صورت أداء يعنى از طريق فراگيرى ودريافت از

مشايخ واساتيد انجام گيرد ) ( 1 ) .

در ظل اين تعريفات باز مى يابيم كه قرائت عبارت از تفوه به ألفاظ قرآن كريم به همان صورت وكيفيتى است

كه رسول خدا ( صلى الله عليه وآله ) تلفظ مى كرد ، ويا عبارت از خواندن وتلفظ ألفاظ قرآن كريم به همان

صورت وكيفيتى است كه در حضور رسول أكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) خوانده مى شد وآنحضرت آن تلفظ

وخواندن را تأييد مى كرد .

قرائت بر حسب اين تعريف به ما مى فهماند كه گاهى قرائت از رهگذر سماع وشنيدن قرائت خود نبي أكرم

( صلى الله عليه وآله وسلم ) به دست مى آيد ، وگاهى نيز از طريق نقل قرائت ديگران در حضور رسول أكرم

( صلى الله عليه وآله وسلم ) وتأييد آنحضرت راجع به آن ، احراز مى گردد .

- گاهى قرائت به يك وجه روايت مى شود كه از آن به ( متفق عليه بين قراء ) تعبير مى گردد .

- وگاهى قرائت به بيش از يك وجه روايت مى شود كه آنرا ( مختلف فيه بين قراء ) معرفى مى كنند .

اقسام قراآت :

قراآت - با توجه به شرائط وأركان - به دو بخش تقسيم مى گردد :

الف . قراآت متواتره :

ابن الجزري در معرفى قراآت متواتره مى گويد : ( هر قرائتي كه با قواعد زبان هماهنگى دارد ومنطبق با

رسم الخط يكى از مصاحف است - ولو آنكه اين انطباق بر سبيل حدس واحتمال باشد - ، اگر به طور متواتر نيز نقل

شود ، اين قراآت را بايد قراآت متواتره وقطعي دانست ) ( 2 ) .

ب . قراآت صحيحه :

اين بخش از قراآت را مى توان به دو دسته قابل تقسيم دانست :

1 . قراآتى كه جامع أركان وشرائط سه گانه ياد شده است .

2 . قراآت شاذه .

قراآت جامع أركان سه گانه :

ابن الجزري در معرفى اين قراآت مى گويد : ( قراآتى است كه سند آنها - از رهگذر نقل راوي عادل وضابطى

از راوي ضابط ديگر ، كه نقلي اينچنينى تا منتهاى سلسله ء اسناد ادامه دارد - از مزيت صحت برخوردار بوده

ومنطبق با ضوابط عربيت وموافق با رسم الخط عثماني مى باشد ) ( 3 ) .

تقسيم قراآت جامع أركان سه گانه :

اين قراآت به دو بخش تقسيم مى گردد : مستفيضه وغير مستفيضه .

1 . كشاف اصطلاحات الفنون 5 / 1158 . 2 . منجد المقرئين ، ص 15 . 3 . همان مرجع ، ص 16 .