العناوين الفقهية — الجزء ١، الصفحة ٨

النحرير والمتضلع الخبير الفاضل التنكابني ، المقارب لعصر المؤلف ، المتوفى :

1302 ه‍ ق .

قال قدس سره في ( قصص العلماء ) في ترجمة الشيخ الكبير كاشف الغطاء - أعلى

الله مقامه - ما لفظه بالفارسية :

پس از شيخ ولد اكبرش ( شيخ موسى ) بجاى شيخ نشست

وتدريس كرد ، كه الحق فقيهى بود فريد ووحيد وتالى وثاني پدرش

بود ، وتحقيقاتى كه از أو نقل نموده اند در غايت متانت ودقت بود .

وچون شيخ موسى عالم فانى را وداع نمود پسر دوم كه ( شيخ

على ) بأشد بجاى پدر نشست وتدريس ، وتلامذه بسيار در حوزه

آن بزرگوار بتحصيل اشتغال داشتند واورا ( محقق ثالث ) ناميدند .

وآنجناب در تأسيس قواعد كليه واستحكام آنها معدوم النظير ودر

تفريع فروع مانند پدر بزرگوار وحيد اعصار بود ، چنانكه شاهد بر

أين مدعا كتاب ( عناوين ) است كه از تأليفات ( سيد فتاح بن علي

مراغي ) است ، واو از شاگردان شيخ موسى وشيخ على است ،

وكتابش مقصور بر تأسيس قواعد كليه فقهية است وتسجيل آنها را

بادله ومواقع جريان آنها وتفريع فروع . وآنكتاب بهتر از ( قواعد )

شهيد است ، چه قواعد شهيد داراى قواعد كليه وتفريع است ، ليكن

قواعد را بادله اثبات نكرده بلكه بحكم ومصالح انجام داده . وكتاب

( عوايد ) حاجى ملا احمد نراقى اگر چه داراى قواعد كليه است ،

اما چند منقصت دارد : أول اينكه تفريع فروع آنكتاب كم است

وچندان فروع ندارد . دوم اينكه جميع قواعد را متعرض نشده بلكه

گويا داراى نصف قواعد كتاب عناوين است . سوم اينكه بسيار

دقايق فلسفية كرده وأكثر قواعد معروفه مسلمه را كه موروثه از

اسلاف اشراف فقهاء است بتدقيقات فلسفية دلالت انداخته واز