الجمل والعقود في العبادات ( عربي - فارسي ) — الصفحة ٣٠

شرح حال و آثار شيخ طوسى

همين امر باعث آنست كه وى در آثار خود مخصوصا در تفسير تبيان هر بحثى را بكتاب خاص آن بحث از كتب خود ارجاع داده است و مجموع اين امتيازات بضميمه شخصيت بارز وى كه سر فصلى براى مذهب تشيع بشمار مىرود آثار او را مخلد نموده و هيچگاه دانشمندان از آنها بى نياز نخواهند شد .

شمارهء آثار وى اعم از كتاب و رساله بالغ بر 45 مجلد و جمعا تحت نه موضوع مندرج است بدين قرار : 1 - حديث و اخبار 2 - رجال و تراجم و فهرست . 3 - تفسير .

4 - فقه . 5 - اصول . 6 - كلام . 7 - ادعيه و اعمال . 8 - تاريخ و مقتل . 9 - جواب سئوالات مختلف مربوط به يك يا چند موضوع از موضوعات فوق كه خود حاكى از مرجعيت علمى شيخ در بلاد دور و نزديك است . و ما به همين ترتيب آن آثار را ياد مىكنيم :

1 - كتب حديث ، سه كتاب .

1 - تهذيب الأحكام يكى از كتب اربعة ، شرح كتاب « مقنعه » شيخ مفيد .

2 - الاستبصار فيما اختلف من الأخبار ، يكى ديگر از كتب اربعه .

3 - امالى يا المجالس في الأخبار شامل 45 مجلس درس و املاء حديث شيخ طوسى .

2 - كتب فهرست و رجال ، سه كتاب .

1 - الأبواب معروف به « رجال شيخ طوسى » شامل اسامى قريب 9800 از راويان حديث .

2 - الفهرست ، شامل نام و ترجمهء بيش از 900 نفر از مصنفين شيعه و كتب آنان .

3 - اختيار الرجال انتخاب « رجال كشى » موسوم به « معرفة الناقلين عن الأئمة الصادقين » .

3 - كتب تفسير ، سه كتاب .

1 - التبيان في تفسير القرآن ده جزء با مقدمه اى راجع به قرآن و تفسير .

2 - المسائل الدمشقية في تفسير القرآن ، شامل دوازده مسئله راجع به تفسير قرآن .

3 - المسائل الرجبية في تفسير آي من القرآن به گفتهء مؤلف مانند آن تصنيف نگرديده است .

4 - كتب فقه ، يازده كتاب :

1 - النهاية في مجرد الفقه و الفتوى ، يك دوره فقه منصوص و متخذ از متون اخبار .