نم يم ( خلاصه قرآن در اسلام ) ( به ضميمه رسائلى در قرآن : شعرانى ، طباطبائى ، آملى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٣

قرآن‌شناسى و خودشناسى

مَن عَرَفَ نَفسَهُ فَقَد عَرَفَ رَبَّهُ

و در نتيجه ، خداشناسى مساوى خودشناسى و خدافراموشى مساوى با خودفراموشى است كه :

وَلاتَكوُنوُا كَالَّذينَ نَسُواللّهَ فَانْسهُم انفُسَهُم « 1 »

و نباشيد مانند كسانى كه خدا را فراموش كردند و در نتيجه خودشان را هم فراموش كردند .

بنابراين ما براى شناخت خود نيازمند شناخت خداونديم و براى شناخت خدا نياز به شناخت كلام او داريم .

و چون كلام خداوند تجلّى ذات خداوند است زيرا كه تكلّم از صفات ثبوتيّه او است و صفات او عين ذات اوست .

ذات حق بى سخن بود اكنون * نيست لايق به حضرت بيچون

علم حق چون بدين كلام عظيم * بود پيوسته او عليم و قديم

كى شناسد وجود قرآن را * تا نداند حقيقت آن را

متكلّم بود بدان دايم * و آن معانى به دو بود قايم

زين سبب گفت شيخ ما كه كلام * با سخن گوست بر سبيل مدام « 2 »

حضرت على عليه السلام هم بدين معنى چنين اشاره مىكند : ( خداوند در قرآنش تجلّى كرده ولى مردم درك آن را ندارند ) . « 3 »

بنابراين حشر و نشر با قرآن حشر و نشر با خداست و حشر و نشر با خدا حشر و نشر با خود است . يعنى ياد خدا ياد خود است و ياد خود ياد خدا است كه :

( 1 ) - حشر 26

( 2 ) - سعادتنامه ، شيخ محمود شبسترى ، ص 206

( 3 ) - نهج البلاغه ، صبحى صالح ، خطبه 147