تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — الصفحة ٦٩

1 - برترى دريايى فاطميان بر تمام حوزه مديترانه

دليل بيمناك بودن از حضور كشتيهاى « كارم » از دزدان دريايى « 1 »

، اهتمام ويژه اى از خود نشان دهند .

به همين سبب معز خليفهء فاطمى ، نسبت به تقويت ناوگان فاطمى و منظّم كردن آن به گونه اى هماهنگ با اوضاع سياسى جديد ، توجّه فراوان مبذول داشت ، و با اينكه وى ناوگان خويش را از پايگاه هاى غرب به اسكندريه ، دمياط ، تنيس ، عسقلان ، طرابلس ، صيدا و صور منتقل كرده بود و جز تعداد اندكى از كشتيهاى خويش را براى همكارى با نمايندگان خود از خاندان زيريان جهت حراست از سواحل مغرب نزديك وميانه در برابر خطر امويان در اندلس « 2 »

قرار نداد و در همان زمان براى پيروزى از سياستى كه فرمانروايان فاطمى براى ادامه نبرد دريايى در صقليه و جنوب ايتاليا آن را دنبال مى كردند ، درمغرب باقى نگذاشت .

منتقل شدن فاطميان به مصر ، تقسيم شدن دولت آنها را به دو بخش به دنبال داشت : بخش شرقى كه شام و مصر رادر بر مى گرفت و بخش غربى كه به نوبهء خود به سه منطقه جداگانه تقسيم مى شد :

الف - طرابلس و سرت .

ب - منطقهء زيريان صنهاجى در غرب نزديك و ميانه .

ج - منطقهء صقليه كه تنها در اختيار خاندان بنى ابوالحسين كلبى قرار داشت . « 3 »

امّا شام و مصر ، با اينكه فاطميان از مكرو شيطنت دشمنانشان در عراق و خود سرزمين شام « 4 »

در امان نبودند ، اين دو كشور براى نخستين بار در تاريخ اسلامى خود در يكپارچگى سياسى همه جانبه‌اى با يكديگر قرار گرفتند .


( 1 ) - به همين دليل در عيذاب ناوگانى مستقر كردند تا بين عيذاب و سواكن و اطراف آن با كارم رويارويىكند ، اين ناوگان متشكّل از پنج فروند كشتى بود ، و بعد از آن به سه عدد تقليل يافت و حاكم قوص ، سرپرستى اين ناوگان رابه عهده داشت ( قلقشندى ، صبح الاعشى ، ج 3 ، ص 52 . )

( 2 ) - ارشيبالدلويس ، القوى البحريه و التجارية ، ص 312 .

( 3 ) - نويرى ، نهاية الارب فى فنون الادب ، ج 22 ، ص 137 .

( 4 ) - عبدالعزيز سالم ، الصلات التاريخية بين الشام و مصر فى العصر الاسلامى ، مجلة العلوم ، شماره پنجم ، مى 1964 ، ص 1 - 10 و عبد المنعم ماجد ، ظهور الخلافة الفاطمية وسقوطها ، ص 123