تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — الصفحة ٢٧

نبرد ذات الصوارى

ضربه بر پايتخت بيزانس‌ها تدارك ديده بود ، به كنستانتين رسيد » .

زيرا اين گفته داراى سند معتبر نيست ، بلكه نحوه استدلال نيز منطقى به نظر نمىرسد ، چون دريا نوردى اسلامى هنوز در دوران تشكيل و تأسيس بود بنابراين صحيح نيست كه گفته شود : اعراب دراين مرحله بسيار زود از تاريخ دريايى خود به نبرد بيزانس ها كه داراى شهر مستحكم و استوار كه ادامهء حكومت بيزانس ها تاپايان دوره ميانى « 1 »

به استحكام وموقعيّت مناسب اين شهر بر مىگشت ، رفته باشند وهنگامى كه

به نظر مى رسد خبر اين حمله به كنستانتين رسيده بود ، زيرااو باكشتىهايى كه اعراب هرگز مانند آن را نديده بودند ، آماده رويارويى باكشتىهاى ناوگان اسلامى بود و اگر در واقع اعراب قصد هجوم به قسطنطنيه را داشتند باتعداد اندكى كشتى براى نبرد بيرون نمىآمدند وتعداد كشتى هاى بيزانس آنهارا شگفت زده نمىكرد .

مطلع بودن كنستانتين از ورود كشتى هاى عربى به ساحل بيزانس ازدو حال خارج نيست :

نخست اينكه ، آمدن كشتيهاى اعراب ( مسلمان ) به ساحل ياد شده براى اوّلين بار نبوده و در گذشته به آنجا آمده بودند وخبر عبور آنها از ساحل ، توسّط مردم ساكن در آن منطقه به كنستانتين رسيد واو در كمين آنان نشست .

اين معنا ، ديدگاه من رانيز در علّت رسيدن كشتى هاى عربى به آن نواحى وتعداد اندك آنها نسبت به كشتيهاى رومى وسپس برخورد آنها با مجموعهء ناوگان بيزانس ، مورد تأكيد قرار مىدهد .

دوّم اينكه ، كنستانتين به وسيلهء نيروهاى امنيتى وجاسوس هاى خودكه آنها رادرسواحل شام منتشر كرده بود ، از تحرّكات مسلمان ها آگاه گشت و به مقاصد آنان پى برد ، زيرا او باگماشتن اين نيروها مىخواست در اين سواحل شورش هاى احتمالى نظير آنچه كه در طرابلس واسكندريه اتّفاق افتاد ، رخ ندهد .

جريانى كه معاويه را درپايان كار مجبور ساخت ساحل نشينان آن سامان را به

( 1 ) - آزادى شهر قسطنطنيه در خلال تاريخ ، چندين مرحله برمهاجمين وفاتحان ، كه بارزترين آنها مهاجمين آلمان ، بلغار ، اعراب ، روسها ومغول بوده‌اند ، دشوار بوده است .