تاريخ نيروى دريايى اسلام در مصر و شام (فارسى) — الصفحة ١٥٧
الف - باشهرهاى ايتاليا ودولت روم شرقى
الف - باشهرهاى ايتاليا ودولت روم شرقى
الف - باشهرهاى ايتاليا ودولت روم شرقى
بوجودآمدن دولت فاطميان درمصر ، مقارن باشكل گيرى حكومت‌هاى مركزى در اروپا بود كه به وسيله از سرگيرى مبادلات بازرگانى بادولت‌هاى قارّه آفريقا و آسيا ، سعى در ثبات واستقرار اوضاع اقتصادى داشتند ، كه از دياد محسوس تعداد حاجيان اروپايى كه به بيت‌المقّدس وارد مىشدند ، گواه براين حركت جديد بود ، تأثير اين مسافرت‌ها از طريق شام و مصر در زمينهء شناخت بيشتر اروپائيان نسبت به مسائل اقتصادى شرق نزديك اسلامى ، بركسى پوشيده نيست .
شايد اين معنى ، عامل اقتصادى راكه جهت ايجاد حركت وجنبش صليبى ، پشت سر مظاهر مذهبى نهان بود توجيه كند ، چراكه اين حركت مىتوانست اروپاى مسيحى را برسواحل ليوانتى قدرت بخشيده و در نتيجه به تسلّط آنها برراههاى خشكى بازرگانى كه به شرق دور منتهى مىشد ، بيانجامد .
شرق دورى كه از حيث انواع كالا وادويه ، غنى بود . ودولتهاى اروپايى به آن نيازمند بودند . « 1 »
پس از آنكه جاى پاى صليبىها درمنطقه محكم شد و بر راههاى بازرگانى كالاهاى شرقى كه به عنوان مركز درآمد هنگفتى براى كاركنان آنجابود ، تسلّط يافتند ، انگيزه‌هاى استعمارى حركتشان روشد « 2 »
وعنوان بازرگانى ناب وخالص برعنوان اقليّت مذهبى مسيحى كه از پشتوانهء انگيزه مذهبى جز درمواردى كه آرمانهاى آن راتحقّق بخشد ، برخوردار نبود ، چيره شد . « 3 »
شهرهاى ايتاليا در دوران طولونيان باكشور اسلامى مصر روابط بازرگانى برقرار كرد ، زيرا طبيعى بودكه اين شهرهاى دريايى ايتاليا ، تلاشى در تقويت روابط بازرگانى خود با مصرداشتند ، به مراتب از راه خشكى كه از سرزمين‌الجزيره وشام عبورمىكرد ، مناسبتر بود . « 4 »
( 1 ) - راشدالبراوى ، ص 211 .
( 2 ) - ژوزف نسيم ، العرب والروم واللاتين ، اسكندريه 1963 ، . ص 72 .
( 3 ) - همان مدرك ، ص 74 .
( 4 ) - بندقيه بااينكه ارتباط خود را بابيزانسىها حفظ كرد وحاكميّت آن را برخود به رسميّت شناخت امّا توانست درحدّ گسترده‌اى از راه صادرات توليدات سه‌گانهء خود يعنى چوب ، آهن واسلحه ، باكشورهاى اسلامى داد وستد داشته باشد ، اينها موادّى بودكه نزدآنان به ويژه درطول سواحل اسلامى از فلسطين تا مهديه ، فراوان وجود داشت ، به علاوه تجارت برده ، سودكلانى را از بازارهاى برده فروشى درجهان اسلام ما بين قرطبه وبغداد نصيب بندقىها كرده بود ( ارشيبالدلويس ، القوى البحريه ، ص 270 ) .