شناخت قرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٤٠

سورة البروج

به نظر مىرسد عذاب سوزان همان عذاب وجدان و ملكات فاسد اخلاقى است كه بدتر از عذاب برون مىتواند رنج بدهد . ستمگران هرگاه كه فراغت يابند ضربات كوبندهء شلّاقهاى آتشين وجدان را احساس مىكنند و نيز ملكهء ظلم و ستمگرى دائما فشار مىآورد و خون مىخواهد و رنج ديگران مىطلبد ، اگر جواب مساعد بشنود آرام مىگيرد و سپس شلّاق وجدان فرو مىآيد و اگر جواب مثبت نشنود همچون حريصى كه حرصش او را مىكشد دائما در رنج شديد است . اين عذاب دائمى است ولى در آخرت كه چشمها باز و پرده‌ها كنار مىرود و به تعبير قرآن كريم :

فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ « پرده‌ات را برداشتم و امروز چشمت تيز است . . . » .

آرى در آن روز شلّاق وجدان و آتش حسرت تيزتر مىشود و از درون انسان را مىسوزاند بيش از آنچه از آتش برون مىسوزد نارُ اللَّهِ الْمُوقَدَةُ « آتش افروختهء الهى آتشى است كه بر دلها مىتابد » الَّتِي تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَةِ .

خداوندا ! همواره ما را بر راه‌هاى رحمتت سوق ده و از راه‌هاى عذاب دور فرما . « آمين يا ربّ محمّد و آله بحقّهم عليهم السّلام » .

عذابى كه گفتيم اختصاص به كافران ندارد بلكه هر كسى كه با مؤمنين فتنه‌گرى كند گرفتار عذاب جهنّم و عذاب حريق خواهد شد هر چند خود مسلمانى باشد و به همين جهت قرآن تعبير عموم مىكند : إِنَّ الَّذِينَ « آنها كه . . . » از طرفى گناه مزبور هر چند بسيار مهمّ است ، ليكن به هر حال راه برگشت باز است . خداوند هيچ انسانى را در هر شرايطى از انحراف باشد