شناخت قرآن ( فارسى ) — الصفحة ١٣٢

سورة البروج

حركت و در طى اين راه تحمّل مىشود .

اشاره به اين كه رسيدن به هدف ، حركت مىخواهد ، حركت مرارت و سختى دارد ، ولى بدانيد كه اين سختىهاى شما مورد نظر است و گواهان كار شما را مىنگرند و هيچ عملى از شما ناديده گرفته نمىشود . صحبت برجها و گواهان و حوادث مورد گواهى و روز موعود كه پاداش حوادث را در بر دارد مىفهماند كه مىخواهيم از حادثه‌اى مهمّ سخن بگوئيم و پروندهء آن حادثه را از تنگناى بايگانى بيرون كشيده نگاهى بكنيم و سپس براى روز موعودش بگذاريم . برجها كه متناسب با برجهاى ديدبانى است و گواهان اشاره به دقّت در ضبط حادثه دارد و روز موعود اشاره به نتيجهء پرونده .

قُتِلَ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ اخدود يعنى « گودال بزرگ ، شكاف زمين مىباشد » .

بسيارى از مفسّرين فرموده‌اند ، منظور از اصحاب اخدود مؤمنانى هستند كه در گودالهاى آتشين ستمگران سوخته‌اند و بنابراين سوگندهاى پيشين براى تنبّه به وقوع حادثه‌اى در گذشته مىباشد . سوگند به آسمان برج دار و گواهان و حوادث مورد گواهى و روز موعود كه مؤمنان در آتش سوختند و به اين حساب جملهء بعدى إِذْ هُمْ عَلَيْها قُعُودٌ وَ هُمْ عَلى ما يَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِينَ شُهُودٌ « آن گاه كه ستمگران بالاى آتش نشسته بودند وجود گواه بر اعمالى كه در حقّ مؤمنان مىكنند بودند » . با نوعى مجاز به كار رفته است زيرا منظور از اصحاب اخدود مؤمنان هستند ولى منظور از ضمير " هم " كه به همان " اصحاب اخدود " بر مىگردد ستمگران مىباشند و اين عمل در اصطلاح ادبيّت استخدام خوانده مىشود .