ديوان حافظ ( روزگار ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٧٢
بر افشاندن :
كه كار عبث و بيهوده مىكند .
باد پيمودن :
باد پيمودن :
باد را سنجيدن و وزن كردن ، كنايه از كار عبث و بيهوده .
باد در دست داشتن :
باد در دست داشتن :
كنايه از بىبهره بودن ، هيچ نداشتن ، محروم بودن .
باده‌پيما :
باده‌پيما :
شراب نوشنده ، كنايه از مست .
باده :
باده :
شراب ، مى .
باديه :
باديه :
بيابان ، صحرا .
بار دادن :
بار دادن :
اجازه‌ى ديدار دادن ، اجازه‌ى ورود دادن .
بارگه :
بارگه :
( - بارگاه ) ، كاخ ، دربار .
باز :
باز :
پرنده‌ى شكارى .
باشه :
باشه :
پرنده‌اى شكارى كوچك‌تر از باز .
باطل :
باطل :
بيهوده ، بىفايده ، دروغ . ( باطل كرد : بىفايده و بىاثر كرد / 134 )
باغ‌كاران :
باغ‌كاران :
نام يكى از چهار باغ معروف اصفهان در حاشيه‌ى زاينده‌رود .
با قرار آوردن :
با قرار آوردن :
قرار و آرام دادن ، آرامش بخشيدن .
بالا :
بالا :
قد ، قامت ، اندام .
بالين :
بالين :
بالش ، بالشت ، آنچه به هنگام خواب زير سر نهند ، مجازا بالاى سر .
( 176 )
بانگ نوش :
بانگ نوش :
فرياد « نوش باد ، گوارا باد » .
بتا :
بتا :
اجازه بده ، بگذار . ( مخفف بهل تا / 352 )
بت :
بت :
صنم ، پيكرى از سنگ يا چوب يا فلز كه آن را مىپرستيده‌اند . مجازا به معناى زيباروى و معشوق زيبا .
بچه‌ى تركان :
بچه‌ى تركان :
ترك‌زادگان ، نوجوانان زيبارو ، ساقيان جوان و زيبا .
بحل كردن :
بحل كردن :
حلال كردن ، بخشيدن .
بحور :
بحور :
درياها ، جمع بحر .
بخارا :
بخارا :
نام يكى از شهرهاى تركستان كه به آبادانى و ثروت معروف و مدت‌ها پايتخت سامانيان بوده است .
بختيار :
بختيار :
سعادتمند ، نيك‌بخت ، آن كه بخت و اقبال با او يار است .
بخور :
بخور :
هر ماده‌ى خوش‌بويى كه در آتش ريزند و بوى خوش دهد . نيز بخار آب‌گرم يا داروى جوشانده كه استنشاق كنند .
بخيل :
بخيل :
خسيس ، ممسك .
بدايت :
بدايت :
آغاز ، سرآغاز ، ابتدا .
بدپسند :
بدپسند :
آن كه بد را براى كسى مىپسندد ، بدخواه ، دشمن .
بدخواه :
بدخواه :
دشمن ، آن كه بد براى كسى بخواهد .
بدرقه :
بدرقه :
نگهبان ، راهنما . ( بدرقه‌ى كاروان / 222 )
بدعهدى :
بدعهدى :
پيمان‌شكنى ، بىوفايى .
بدگهر :
بدگهر :
بدذات ، بدسرشت .
بدل :
بدل :
جانشين ، نظير .
برات :
برات :
حواله ، برگه‌ى واگذارى و تحويل كالا يا پول - حواله .
برازيدن :
برازيدن :
شايسته بودن ، شايستگى .
بر افشاندن :
بر افشاندن :
( - افشاندن ) ، نثار كردن .