ديوان حافظ ( روزگار ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٧
293 - مى مغانه بيار !
جنبه‌ى تصويرپردازى زيباتر است و بر متن ترجيح دارد و آن ، اين است :
گر موج‌خيز حادثه سر بر فلك زند * عارف ، به آب تر نكند رخت‌وپخت خويش !
يعنى : اگر موج حوادث سراسر جهان را فرا بگيرد ، عارف دغدغه خاطرى به دل خود راه نمىدهد .
تا حدودى يادآور اين بيت خواجه از غزلى ديگر است :
يك‌دم غريق بحر خدا شو ، * گمان مبر كز آب هفت بحر به يك موى تر شوى ! ]
7 - اى حافظ ، اگر آرزوها به طور پيوسته و هميشگى برآورده مىشد ، جمشيد شاه نيز از تاج و تخت خود دور نمىماند . [ يعنى ، اين كه گاهى آرزوها برآورده نمىشود ، امرى عادى و طبيعى است . همچنان كه جمشيد ، پادشاه بزرگ و نيك‌بخت روزگار خود نيز ، پس از آن همه كامروايى ، تاج و تخت خود را از دست داد ! و سرانجام به كام مرگ فرورفت ! ]
293 - مى مغانه بيار !
293 - مى مغانه بيار !
قسم به حشمت و جاه و جلال شاه شجاع * كه نيست با كَسَم از بهر مال و جاه نزاع
شراب خانگىام بس مىِ مغانه بيار * حريف باده رسيد اى رفيقِ توبه وداع
خداى را به مىام شست‌وشوى خرقه كنيد * كه من نمىشنوم بوى خير از اين اوضاع !
ببين كه رقص‌كنان مىرود به ناله‌ى چنگ * كسى كه رُخصه نفرمودى استماعِ سماع !
به عاشقان نظرى كن به شكر اين نعمت * كه من غلام مطيعم ، تو پادشاه مطاع
به فيض جرعهء جام تو تشنه‌ايم ، ولى * نمىكنيم دليرى ، نمىدهيم صداع
جبين و چهره‌ى حافظ خدا جدا مكناد * ز خاك بارگه كبرياىِ شاه شجاع
1 - به شكوه و جاه و جلال شاه شجاع سوگند كه به خاطر مال و مقام دنيوى با كسى ستيز و گفت‌وگو نمىكنم .
2 - نوشيدن شراب خانگى ديگر برايم بس است ؛ اكنون شراب مغانه بياور ! اى رفيق توبه خداحافظ ! اكنون هم پياله آمده است . [ مقصود از شراب خانگى ، شراب پنهانى است و مى مغانه ، به شراب‌نوشى آشكار اشاره دارد . يعنى هنگامى كه در ميخانه‌ها را مىبسته‌اند ، شراب‌هاى خانگى ، به طور پنهانى رواج مىيافته است . با توجه به اين موضوع اجتماعى و نيز با عنايت به اين كه اين غزل در