تاريخ علم كلام ( به همراه تاريخ علم كلام جديد ) — الصفحة ٢٠٦
پيوستگى بين دين و دنيا
تمام مذاهب ديگر درين‌باب تلقينات و تعليماتى كه دارند اين است كه حصهء آدمى از اين دنياى وسيع غذائى براى سد رمق و دو گز پارچه است ، ليكن اسلام مخصوصا خاطر نشان مىكند كه آنچه در دنياست از جنگل و صحرا ، كوه و دريا ، اشجار و انهار ، چهار پايان ، جواهر و زيورآلات و بالاخره فواكه و ازهار تماما براى اين است كه انسان از آن متمتع شود و لطف بردارد :
سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً ( لقمان )
وَ هُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ .
وَ الْخَيْلَ وَ الْبِغالَ وَ الْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوها وَ زِينَةً
وَ ما ذَرَأَ لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُخْتَلِفاً أَلْوانُهُ .
يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَ الزَّيْتُونَ وَ النَّخِيلَ وَ الْأَعْنابَ وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ
وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ - الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ تمام آنچه در آسمان و زمين است براى شما مسخر كرده و نعمت‌هاى ظاهر و باطن خود را براى شما فراوان فرموده .
و همو خدائيست كه دريا را براى شما مسخر كرد تا از گوشت تازهء ( اقسام ماهيان ) تغذيه كنيد و از زيورهاى آن ( مانند در و مرجان و خز و سنجابش ) استخراج كرده و تن را بيارائيد و كشتيها در آن برانيد ( تا به تجارت و سفر ) از فضل خدا روزى طلبيد .
و اسب و استر و حمار را براى سوارى و آرايش شما آفريد .
و چيزهاى زيادى بانواع گوناگون و اشكال مختلف در زمين براى شما آفريده .
و او از آب ، غله و درختان زيتون و خرما و انگور و از هر گونه ميوه پديد مىآورد .
و هم شب و روز و خورشيد و ماه را براى زندگانى شما در گردون مسخر