تاريخ كربلا وحائر الحسين ( ع ) ( تاريخ كربلا و حائر حسينى ) ( فارسى ) — الصفحة ٥٢
حائر از نظر دلالت عرفى در تاريخ قديم
حائر از نظر دلالت عرفى در تاريخ قديم
حائر از نظر دلالت عرفى در تاريخ قديم
همان‌گونه كه قبلًا توضيح داديم ، در خصوص تعيين حدود و مساحت حائر ، ناگزيريم به اخبار و رواياتى مراجعه كنيم كه مورّخين و محدّثين از دوران نخست ، نقل كرده‌اند و اين اخبار با وجود اختلافات بسيار - از نظرما - تنها مستندات تاريخى موثّق و مورد اعتماد ، مىباشند كه محقق در مقام بررسى موضوعى - همانند موضوع مورد بررسى ما - چاره‌اى جز مراجعه به آنها ندارد . چه اينكه تنها آنها مىتوانند ، حدود حائر را براى ما ترسيم كنند و مفهوم و مدلول تاريخى آن را در حدود عرف و عادت جارى در دوران‌هاى گذشته ، تشريح نمايند .
خلاصهء اين اخبار به قرار زير است : راويان حديث درمعرفى حائر ، ميان حرم و حائر ، تفاوت قائل شده‌اند و اندازه حائر نزد ايشان ، برابر آنچه از امام صادق ( ع ) ، طىّ دو روايت نقل شده ، بيست ذرع در بيست ذرع است ؛ چنان‌كه در روايت عبدالله سنان از آن حضرت ، آمده است : « قبر امام حسين ( ع ) ، بيست ذرع در بيست ذرع از هرطرف و با فراز و فرود ، بوستانى از بوستان‌هاى بهشت است » « 1 » ؛ يا بيست و پنج ذرع در بيست و پنج ذرع از هر طرف قبر مطّهر مىباشد ؛ چنان‌كه در روايت ديگرى كه اسحاق بن عمار از امام صادق ( ع ) نقل كرده ، آمده است :
جايگاه قبر حسين بن على ( ع ) ، احترام آشكارى دارد ؛ هر كس آن را بشناسد و در آن پناه گيرد ، پناه داده مىشود . عرض كردم : فدايتان گردم ! جاى آن را برايم ، مشخص نماييد ؛ حضرت فرمود : از محلّ كنونى قبر ، به اندازهء بيست و پنج ذرع از پايين پا و بيست و پنج ذرع از پيش‌رو و بيست و پنج ذرع از پشت سر و بيست و پنج ذرع از بالاى سر مىباشد ؛ محل قبر آن حضرت از روزى كه به خاك سپرده
( 1 ) . مزار بحارالانوار ، ص 141 ؛ ابن قولويه ، كامل الزيارات ، ص 272 ؛ الحدائق الناضرهء ، ج 3 ، ص 345 .