حياة ابن أبي عقيل العماني — الصفحة ٤٤
حياة ابن أبي عقيل
از استادمان أبا عبد الله رحمت الله عليه ( شيخ مفيد ) شنيدم كه أين مرد رحمت الله عليه
را مورد ستايش فراوان قرار مىداد . سپس از دو تن از استادانش يعنى حسين ( گويا
حسين بن عبيد الله غضائري بأشد ) از أحمد بن محمد ، ومحمد بن محمد ، از أبو القاسم
جعفر بن محمد ( ابن قولويه ) نقل مىكند كه گفت : حسن بن علي بن أبي عقيل نامه
أي به من نوشت واجازه كتاب المتمسك وساير كتابهايش را به من داد . سپس نجاشي
مىگويد : كتاب الكر والفر أو را بر استادمان أبو عبد الله ( شيخ مفيد ) رحمه الله قرائت
نمودم ، كتابي است در امامت . در گفتار نجاشي چند نكته هست كه بايد توضيح دهيم أول
اينكه نام پدر عماني را على دانسته نه عيسى كه شيخ طوسي . ضبط كرده است .
دوم اينكه كنيه أو را " أبو محمد " ثبت نموده ، ولى شيخ " أبو علي " ضبط كرده
است . گويا ضبط نجاشي درست تر بأشد . زيرا كنيه حسن بيشتر أبو محمد است . شايد
همين معنى موجب شده كه شيخ أو را در دو باب ذكر كند ، ودر باب آخر بگويد به نام
أو دست نيافته أم . بنابر أين شيخ نام پدر " على " را كنيه أو دانسته وأبو علي خوانده وبه
جاى على ، عيسى ضبط كرده است . سوم اينكه در عبارت رجال جاپ بمبئي كلمه‌اى
بدين گونه هست " يحيز لي " كه مىتوان " يجيز لي " خواند ، يعنى طي نامه أي اجازه
روايت كتابهايش را به من داد ، وهم ممكن است " يخبرني " بأشد . يعنى ابن أبي عقيل طي
نامه أي از كتاب المتمسك وساير كتابهايش به من خبر داد . در هر صورت كه بأشد أو
معاصر جعفر بن محمد قولويه بوده ودر طبقه أستاذ استادان شيخ مفيد قرار داشته است .
به همين جهت نيز به گفته نجاشي ، شيخ مفيد كه ازوى خبر داشته ، أو را مورد ستايش
بسيار قرار مىداد ه است . ابن شهرآشوب در " معالم " كه به عنوان تتمه فهرست شيخ
طوسي نوشته است ، وبيشتر تحت تأثير شيخ قرار دارد تا نجاشي ، عبارت شيخ در باب
" كنى " راد در شناخت أو آورده است . علامه حلى عبارت نجاشي وشيخ را با هم تلفيق كرده
ومىگويد : حسن بن علي در گفته نجاشي وحسن بن عيسى در سخن شيخ يك نفر است
وبه أو ابن أبي عقيل عماني حذاء مىگويند كه فقيهى موثق ومتكلم مىباشد . أو را است
كتابهائى در فقه وكلام . كتاب المتمسك بحبل آل الرسول أو مشهور است ، ونسخه آن در
نزد ما موجود است ما أقوال أو راد در كتب .