التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٧٤

اسلام و اخلاق

3 . وَ لا تَقْتُلُوا أَوْلادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلاقٍ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَ إِيَّاكُمْ إِنَّ قَتْلَهُمْ كانَ خِطْأً كَبِيراً .

نظير اين آيه در آيهء 137 و 151 سورهء انعام ، جلد سوم بيان شد .

4 . وَ لا تَقْرَبُوا الزِّنى إِنَّهُ كانَ فاحِشَةً وَ ساءَ سَبِيلًا . زنا در هيچ جامعه‌اى شيوع پيدا نكرد ، جز اين‌كه به نابودى آن انجاميد . به‌علاوه ، موجب درهم آميختن نسب‌ها نيز مىشود . در زشتى زنا همين بس‌كه از جمله بدترين ويژگىهاى دشنام و نكوهش محسوب مىشود .

5 . وَ لا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ . نظير اين آيه در آيهء 32 سورهء مائده ، جلد سوم بيان شد .

وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِيِّهِ سُلْطاناً فَلا يُسْرِفْ فِي الْقَتْلِ إِنَّهُ كانَ مَنْصُوراً . هر كس بدون آن‌كه جنايتى انجام داده باشد كه موجب قتلش گردد ، كشته شود ، مظلومانه كشته شده است و اولياى مقتول عبارتند از : خويشاوندان پدرى او . در صورت نبودن اين خويشاوندان ، حاكم شرع ولى او خواهد بود . عدم اسراف در قتل بدين معناست كه دو نفر در برابر يك نفر كشته نشوند ، چنان‌كه در دورهء جاهليت چنين مىكردند .

منصور ، يعنى كسى كه مورد كمك واقع شده است . معناى آيه چنين است : اولياى كسى كه مظلومانه كشته شده است ، حق دارند كه قاتل را بكشند و يا ديه بگيرند .

همان‌گونه كه در حديث آمده است : « كسى كه فردى را بكشد ، خانوادهء مقتول ميان دو چيز مخيّرند : اگر دوست داشتند قاتل را مىكشند و اگر دوست داشتند ديه ( خون‌بها ) مىگيرند . از آن‌جا كه اولياى مقتول چنين حقى دارند ، بايد حاكم و هر مسلمانى در گرفتن اين حق ، آنان را يارى دهند . در تفسير آيهء 178 سورهء بقره ، جلد اوّل در اين‌باره سخن گفته شد .

6 . وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتِيمِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ أَشُدَّهُ . اين آيه ، عينا در آيهء 152 سورهء انعام ، جلد سوم بيان شد .

7 . وَ أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلًا . هرچيزى كه خداوند بدان امر كرده و يا از