التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٧٠٣

تفسير

فَيُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشاءُ وَ يَصْرِفُهُ عَنْ مَنْ يَشاءُ . خداوند براساس آنچه حكمتش اقتضا كند در تگرگ تصرّف مىكند : اگر حكمت او نابود كردن كشتزار و يا هرچيز ديگرى را ايجاب كند ، تگرگ را بر آن مىفرستد و اگر حكمت او ايجاب نكند ، تگرگ را از آن بازمىدارد . نظير اين آيه در آيهء دوازدهم سورهء رعد ، جلد چهارم بيان شد و ما هم در آن‌جا و هم در مناسبت‌هاى مختلف ديگر گفتيم : پديده‌هاى جهان هستى به‌طور مستقيم به عوامل طبيعى آن اسناد داده مىشود و با واسطه به خداى تعالى منتهى مىشود ؛ زيرا او آفرينندهء جهان و موجودات آن است .

يَكادُ سَنا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصارِ . ضمير « برقه » به ابر ، برمىگردد . يذهب بها يعنى كور سازد آن را . خدا مىگويد : « نزديك باشد كه برق ديدگانشان را نابينا سازد » . « 1 »

يُقَلِّبُ اللَّهُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ . خدا شب و روز را كوتاه و بلند مىكند .

إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ . گردش شب و روز اندرزى است براى كسانى كه تنها به عوامل ظاهرى اشيا بسنده نمىكنند و پديدآورنده و ايجادكنندهء آنها را مىشناسند .

وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ فَمِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى بَطْنِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى رِجْلَيْنِ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَمْشِي عَلى أَرْبَعٍ . براى قدرت و يگانگى خداوند ، دلايل و شواهد زيادى است كه نمىتوان آنها را برشمرد . برخى از اين دلايل در آفرينش جمادات تجلى يافته‌اند ، برخى در آفرينش گياهان و برخى در آفرينش حيوانات و جنبنده‌هاى روى زمين . در اين آيه به مورد اخير اشاره شده است . محلّ شاهد بر قدرت خداوند در جنبندهء آن است كه عنصر اصلى در ايجاد و ساختار جنبندگان ، آب است . به‌رغم اين‌كه حقيقت آب يك چيز است ، جنبندگانى كه از آن آفريده مىشود گوناگونند .

براى نمونه ، برخى از آنها بر شكم راه مىروند ، همانند خزندگان ؛ برخى بر دو پا راه مىروند ، همانند انسان ؛ برخى بر چهار پا مىروند ، همچون گاو ، گوسفند ، اسب ، استر ،

( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 20 .