التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٥٢٨
تفسير
بدان اشاره شد . باوجوداين ، قريش مىپنداشتند كه آنان بر آيين ابراهيم عمل مىكنند .
ازاين‌رو ، خداوند اين پندار آنان را باطل كرده و متذكر شد كه او به ابراهيم وحى كرد كه خانه را بنا كند و آن را به پرستش يكتاپرستان اعم از اين‌كه مقيم باشند يا مسافر اختصاص دهد و مشركان و بت‌پرستان را از آن دور سازد و معناى جملهء « وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ » ، همين است . لكن قريش بر خلاف آيه عمل كردند و بيت اللّه را از بت‌ها پر ساختند و نيز آن را براى [ زيارت و طواف ] مشركان و فسادكنندگان مجاز اعلام كردند و از ورود يكتاپرستان و شايستگان به آن‌جا جلوگيرى نمودند .
وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ . خداوند به خليل خود دستور داد كه پس از برپا كردن پايه‌هاى مكه و كامل شدن ساختمان آن ، مردم را به سوى حج مسجد الحرام فراخواند و به او وعده داد كه مردم به فراخوانى او پاسخ مىدهند و پياده و يا سوار بر مركب‌هاى تكيده از اسب و شتر ، حتّى از راه‌هاى دور به اين مسجد مىآيند چه رسد به راه نزديك .
لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ . حج تنها عبادتى است كه هم منافع دينى دارد و منافع دنيوى . منافع دينى عبارتند از : اطاعت خدا از طريق انجام وظيفه ، توبه از خطاها و گناهان و احساس هيبت و جلال . ابن عربى در الفتوحات المكيه مىگويد : « يك روز پيرامون كعبه طواف مىكردم و به نظرم رسيد كه كعبه از زمين بلند شد و مرا با سخنى تهديد كرد كه به خدا سوگند آن را شنيدم . او مىگفت : پيش بيايى تا ببينى من با تو چه مىكنم ، چقدر منزلت مرا پايين مىآورى و منزلت فرزندان آدم را بالا مىبرى » .
ما از روى يقين مىگوييم : هركس كه خالصانه پيرامون خانه خدا سعى و يا طواف كند ، اندكى از اين نوع احساس به او دست مىدهد .
وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ عَلى ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ .
« بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ » عبارتند از : شتر ، گاو و گوسفند . بردن نام خدا بر اين چارپايان ، كنايه از ذبح و نحر كردن آنهاست ؛ زيرا بردن نام خدا در هنگام نحر كردن شتر و سر بريدن گاو