التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٥٠٧

جدال نادانى و گمراهى

وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ . هركس كه حق را باطل جلوه دهد و حقيقت خود را از تو پنهان كند ، شيطان است و شيطان مريد كسى است كه تمام گفتارها و كردارهايش در بدى و فساد خلاصه شود و اين شيطان در عقل و قلب هرانسانى كه نفوذ كند ، وى را به سوى گمراهى و هلاكت سوق مىدهد و اين ، معناى سخن خداوند است :

كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ فَأَنَّهُ يُضِلُّهُ وَ يَهْدِيهِ إِلى عَذابِ السَّعِيرِ . بنابراين ، كسى كه از گمراهان و تبهكاران پيروى كند ، نمىتواند از گمراهى و عذاب سوزان بگريزد و در رأس گمراه‌كنندگان و فسادگران ، كسانى قرار دارند كه سخن خدا را از جايگاهش تغيير مىدهند و بر وفق خواسته‌ها و هوس‌هاى خودشان ، حلال را حرام و حرام را حلال مىكنند .

3 . يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ . خداوند پس از آن‌كه اشاره كرد كه كسانى هستند كه بدون آگاهى دربارهء خدا جدال مىكنند ، اينك دليل امكان‌پذير بودن قيامت را كه شخص نادان آن را محال مىپندارد ، بيان مىكند .

خداوند اين دليل را از طريق آوردن يك مثال محسوس بازگو مىكند و آن اين‌كه او انسان را مستقيما از خاك آفريده مانند آفريدن آدم ابو البشر و يا با واسطه نظير آفرينش فرزندان آدم ، زيرا هريك از ما از نطفه و خون به‌وجود مىآييم و اين‌دو از غذا به وجود مىآيد و تمام انواع غذا به آب و خاك منتهى مىشود . بنابراين ، خاك عنصر اصلى در آفرينش انسان است .

ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ؛ يعنى ، اسپرم مرد ؛ زيرا خداوند مىگويد : « آيا او نطفه‌اى از منى كه در رحمى ريخته شده ، نبوده است ؟ » . « 1 »

ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ . نطفه به يك لخته خون تبديل مىشود .

ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ . علقه ، يعنى لخته خون به يك پاره گوشت مبدل مىگردد .

مُخَلَّقَةٍ . برخى تمام آفريده .

( 1 ) . قيامت ( 75 ) آيهء 37 .