التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٩٢
تفسير
لا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ . وحشت بزرگ غمگينشان نكند چه رسد به وحشت كوچك ؛ چرا كه وحشت مراتبى دارد : از سختى مرگ گرفته ، تا وحشت گور و آن‌گاه بيرون آمدن از گور تا بازپرسى و رفتن به جهنم براى جهنّميان .
وَ تَتَلَقَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ هذا يَوْمُكُمُ الَّذِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ . فرشتگان تشريفات از پرهيزكاران با مهربانى و احترام استقبال مىكنند و به آنان مىگويند : خداوند شما را در اين روز گرد آورد ، روزى كه در آن ، به شما ملك هميشگى و نعمت جاودانى وعده داده بود . اين سه آيه در يك كلمه خلاصه مىشود : « هَلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلَّا الْإِحْسانُ ؛ « 1 » آيا پاداش نيكى جز نيكى است ؟ » و يا در اين كلمه كه مىفرمايد : « لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى ؛ « 2 » پاداش آنان كه نيكى مىكنند ، نيكى است » .
يَوْمَ نَطْوِي السَّماءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِ . « السجل » ، يعنى ورق . مراد از كتب در اين‌جا كلماتى است كه در كاغذ نوشته مىشود و معناى آيه چنين است : خداى سبحان در روز قيامت ستارگان را ، به رغم بزرگى و كثرت آنها ، درهم مىپيچد ، چنان كه كاغذ آنچه را در آن نوشته شده درهم مىپيچد ، به قسمى كه هرستاره به كلمه و يا حرفى همانند مىشود كه در كاغذ نوشته شده است .
كَما بَدَأْنا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْداً عَلَيْنا إِنَّا كُنَّا فاعِلِينَ . خداوند نشأة دوم را به نشأة نخست تشبيه كرده است و همان‌گونه كه اين نشأة تحقق پيدا كرد ، آن نشأة نيز براى اين‌كه خداوند به وعده‌اش وفا كند تحقق خواهد يافت و اين كار ، بر خدا دشوار نيست ؛ زيرا كسى كه جهان را آفريده است مىتواند آن را پس از متلاشى و پراكنده شدن اجزايش بار ديگر بازگرداند : « اوست كه موجودات را مىآفريند ، سپس آنها را بازمىگرداند و اين كار بر او آسان است » . « 3 »
( 1 ) . رحمن ( 55 ) آيهء 60 . ( 2 ) . يونس ( 10 ) آيهء 26 . ( 3 ) . روم ( 30 ) آيهء 27 .