التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٥٣

تفسير

يُنْصَرُونَ . كافران نسبت به آتش عذاب شتاب مىكنند ، درحالىكه حقيرتر و ناتوان‌تر از آنند كه بتوانند آن را از خود دفع كنند ، يا راه گريزى از آن بيابند و يا ياورى برايشان پيدا كنند ، چگونه چنين باشد ، درحالىكه آتش عذاب آنان را از هرسو فرامىگيرد ؟

بَلْ تَأْتِيهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلا يَسْتَطِيعُونَ رَدَّها وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ . ضمير مستتر در « تأتيهم » به روز قيامت برمىگردد و ترديدى نيست كه اين روز به‌طور ناگهانى و بدون هشدار قبلى مىآيد ؛ زيرا خداوند مىگويد : « مردم تو را از قيامت مىپرسند ، بگو : علم آن نزد خداست » . « 1 » زمانى كه قيامت در اين حالت بيايد ، كافران در حيرت و وحشت مىافتند . بنابراين ، نه آنان توان دفع آن را دارند و نه اين روز به آنها مهلت مىدهد ، تا درباره كارشان بينديشند و به درگاه پروردگارشان توبه كنند .

وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ .

اين آيه عينا با تفسيرش در آيهء دهم سورهء انعام ، جلد سوم بيان شد .

قُلْ مَنْ يَكْلَؤُكُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ مِنَ الرَّحْمنِ . انسان هراندازه كه احتياط كند و در نگهدارى از مصيبت‌ها و پيش‌آمدهاى ناگهانى زياده‌روى كند ، جز با عنايت و توفيق خدا نمىتواند از آنها رهايى يابد ، چه رسد به اين‌كه خود را از قضا و قدر او محفوظ و سالم نگه دارد .

بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُعْرِضُونَ . كافران پيامبران خدا را مسخره كردند و از مكر خدا احساس امنيت نمودند و از ياد خدا روى برتافتند ، چرا ؟ زيرا آنان در ناز و نعمت بودند و به گمان آنان ، ناز و نعمت دژ استوارى است كه انسان را در برابر هرگونه پيش‌آمد و حادثه‌اى مصون مىدارد .

أَمْ لَهُمْ آلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِنْ دُونِنا . آيا خدايانى دارند كه عذاب ما را از آنان دفع كنند ؟

در صورتى كه ما بخواهيم آنان را هلاك و نابود كنيم .

لا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَ أَنْفُسِهِمْ وَ لا هُمْ مِنَّا يُصْحَبُونَ . ضمير « يستطيعون » و مابعدش

( 1 ) . احزاب ( 33 ) آيهء 63 .