التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٤٤٧

تفسير

آيه چنين مىباشد : اين نظام دقيق در آفرينش آسمان‌ها و زمين ، از ديدگاه خردمندان ، دليل قاطعى است بر وجود آفريننده ، يگانگى ، قدرت ، دانش و حكمت او . لكن بيشتر مردم از آيات و دلايل خدا روى برمىتابند و به دنبال هوسرانىها و لذّت‌جويىهاى خود مىروند .

وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ . هركدام از شب ، روز ، خورشيد و ماه ، پيوند استوارى با زندگى انسان دارد ، زيرا روز براى زحمت و كار اوست ، شب براى استراحت و آرامش او ، خورشيد و ماه براى روشنايى و محاسبه تاريخ و ديگر فوايد مىباشند و اين ، نعمت بزرگى است براى تمام بندگان خداوند و حجّتى رسا بر عظمت قدرت او .

كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ . هر ستاره‌اى به اندازهء معيّنى دور مىزند و با حركتى كه با آن تناسب دارد حركت مىكند .

پرسش : اگر كلّ واحد منهما در اين جمله در تقدير باشد ، بايد يسبح [ مفرد ] بگويد و اگر كلاهما در تقدير باشد ، يسبّحان [ مثنّى ] بگويد . بنابراين ، به چه دليل در سخن خدا يسبّحون ضمير جمع آورده شده است ؟

پاسخ : مفسّران چند جواب داده‌اند كه بهترين آنها اين است : هركدام از خورشيد و ماه چند منزل و محل طلوع دارد و خداوند به اعتبار اين منزل‌ها ضمير جمع را به هر كدام از اين دو برگردانيده است .

وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ . طبرسى مىگويد :

زمانى كه مشركان قريش بر محمّد صلّى اللّه عليه و إله سخت گرفتند ، گفتند : ما انتظار مرگ او را داريم .

بنابراين ، آيهء مزبور نازل شد ، تا به آنان پاسخ دهد كه هيچ‌كس از مرگ رهايى نمىيابد و آيا هرگاه محمّد صلّى اللّه عليه و إله بميرد ، شما اى مشركان ! پس از او جاودانه خواهيد ماند ؟ . سياق آيه نيز گفتهء طبرسى را تأييد مىكند .

كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ . مرگ جستجوگرى است كه نه مقيم از ديد او ناپديد