التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٢٤٤

درنگ در هنگام وجود شبهه

2 . فَانْطَلَقا حَتَّى إِذا لَقِيا غُلاماً فَقَتَلَهُ . دل موسى از اين قتل ، به درد آمد .

قالَ أَ قَتَلْتَ نَفْساً زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئاً نُكْراً . موسى عليه السّلام گفت : اين بىچاره چه جنايتى كرده است ؟ آيا او را بىگناه مىكشى ؟ اين كار تو ، خودش عينا منكر است .

قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْراً . بار دوم آن بندهء شايسته ، شرط را به موسى عليه السّلام يادآور شد و موسى عليه السّلام هم براى دومين بار عذرخواهى كرد .

قالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَها فَلا تُصاحِبْنِي . پيش از آن‌كه بندهء صالح با موسى شرط كند كه از او چيزى سؤال نكند ، اينك خود موسى عليه السّلام شرط مىكند كه اگر از اين پس دربارهء چيزى از او بپرسد ، ديگر با او همراهى نكند . مؤمنان در گرو تعهدات خود مىباشند ، تا چه رسد به پيامبران ؟

قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْراً ، يعنى مىتوانى هرعذرى را كه من بدان تمسك بجويم ، نپذيرى .

3 . فَانْطَلَقا حَتَّى إِذا أَتَيا أَهْلَ قَرْيَةٍ . برخى مىگويند : مراد از آن قريه ، انطاكيه است .

در روايتى از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه مراد ناصره است .

اسْتَطْعَما أَهْلَها . از آنان خواستند كه به ايشان غذا بدهند و مهمانىشان كنند .

فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُما . آنان از مهمانى كردن آن‌دو ، خوددارى كردند . مفسران مىگويند : اين‌كه خداوند گفت : « فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُما » و نگفت : فأبوا ن يطعموهما ، بدين‌سبب است كه مىخواهد اشاره كند كه مردم آن قريه پست بودند ؛ زيرا جز افراد پست ، كسى مهمان را رد نمىكند ، به‌ويژه اگر مهمان غريب باشد .

فَوَجَدا فِيها جِداراً يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقامَهُ . ضمير « فيها » به « قرية » برمىگردد و ضمير « أقامه » به بندهء صالح . « يريد » در اين‌جا به معناى « يكاد » است و هركدام از دو واژهء أراد و كاد به معناى يكديگر به‌كار مىرود . معناى اين جمله چنين است :

موسى عليه السّلام و دوست همراهش در آن قريه [ - دهكده ] ديوارى ديدند كه در حال فروريختن است . بندهء صالح ، آن ديوار را راست و درست كرد ، بىآن‌كه مزدى