التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.١٢٢

تفسير

الهجود : خواب .

التهجّد : ترك كردن خواب و بيدار ماندن براى نماز است ؛ زيرا صيغهء تفعّل براى ترك كردن مىآيد ؛ همانند تأثّم كه به معناى ترك كردن گناه است .

النافلة : زيادى .

الزّهوق : نابودشده .

اعراب

اعراب

لام در « لدلوك » لام تعليل است ؛ يعنى به سبب زوال خورشيد . يا به معناى « عند » است ؛ نظير كتبته لخمس خلون منه ؛ نوشتم آن را در هنگامى كه پنج روز از آن گذشته بود .

« قُرْآنَ الْفَجْرِ » عطف است بر « أَقِمِ الصَّلاةَ » : أقم قرآن الفجر . « تهجّد به نافلة » . ضمير « به » به قرآن برمىگردد و نيز جايز است كه « تهجّد » به معناى صلّ باشد ( نماز بگزار ) .

بنابراين ، « نافلة » مفعول مطلق خواهد بود . نيز ممكن است « نافلة » حال و به معناى متنفلا باشد . « عسى » تامه و مصدر « أَنْ يَبْعَثَكَ » فاعل « عسى » است . « مقاما » حال است بنابراين‌كه مضاف حذف شده است : ذا مقام . صاحب البحر المحيط مىگويد : « ظاهر آن است كه « مقاما » معمول براى « يبعثك » باشد ؛ زيرا « مقام » مصدرى است كه از لفظ فعل نمىباشد [ بلكه به معناى آن است ] ؛ زيرا « يبعثك » به معناى يقيمك است . « مدخل » مصدر است به معناى ادخال و همچنين « مخرج » به معناى اخراج و هركدام از اين دو مفعول مطلق است .

تفسير

تفسير

آيهء اوّل و آيه دوم از جمله آيات احكامند ؛ زيرا براى بيان اوقات نماز نازل شده‌اند .

فقها در اين‌باره نظرياتى دارند كه به اجمال آن به صورت زير اشاره مىكنيم :