الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٧

حكومت سبأ دوم يا حمير

آنان از كوههاى اطراف خود ، معدنهاى گوناگونى ، از قبيل معادنِ طلا ، نقره ، سنگهاى قيمتى مانند : ياقوت ، زمرّد و عقيق استخراج مىكردند .

بدين مناسبت « سبئىها » و « حميريها » ، از ثروتمندترين مردم روى زمين در آن زمان به شمار مىآمدند و از نظر تمدّن و رفاه از سطح بالايى برخوردار بوده‌اند ؛ آنان داراى كاخهاى مُجَلَّل ، باغهاى پر گل و اثاثيه‌اى زيبا بوده‌اند ، آنچنانكه شعراء و تاريخ نگاران ، در وصف كاخهاى آنان قلم فرسايى كرده‌اند كه در اينجا گفتهء همدانى در وصفِ كاخ « كوكبان » را براى شما بيان مىكنيم :

« اين كاخ از برون ، پوششى از نقره داشت كه روى آن بوسيله سنگ سفيد تزيين گرديده بود و از درون ، بوسيلهء چوب درخت عرعر ، كاشيكارى ، عقيق رنگارنگ و ديگر سنگهاى گران قيمت آذين گرديده بود » .

درباره كاخ « بينون » اين گونه سروده شده است :

وَ اسْأل بينونَ و حيطانها * قد نُطِّقت بالدرّ والجوهر « 1 »

حكومت « تبّعيان » ، تنها بر سرزمين يمن سايه نيفكنده بود بلكه سرزمين حجاز و يمامه و فاصلهء ميان آن دو را - كه قبايل عرب عدنانى و جز اينها در آن ساكن بودند - فرا گرفته بود و اين دولت به دوران « أسعد أبوكرب » و فرزندش « حسان » ، تا شام و سرزمين ايران و هند ، گسترش يافت ؛ آنان‌از طرف خود ، حُكّامى را از عربها ، براى آنها قرار مىدادند كه آنان را « ملك » مىناميدند ، مانند : « زهير بن حباب كلبى » و جز اينها .

همواره هيئت‌ها و فرستادگانى از جزيره به سوى آنان مىآمد و شكايات خود را با آنها در ميان مىگذاشتند و از تحفه‌ها و پيشكش‌هاى آنان بهره مىبردند .

حكومت « تبعيان » ، همچنان در يمن پابرجا بود ، تا اينكه « ذونواس » ، ظلم و ستم خود را بر مسيحيان نجران آغاز كرد و آنان را به جرم آنكه مسيحى بودند - و خود بر دين يهود بود - به قتل مىرسانيد . اين ظلم و جور تا آنجا پيشرفت ، كه گودالهاى وسيعى را

( 1 ) دربارهء بينون و ديوارهاى آن سؤال مىكنم ، كه با دُرّ و جواهر كمربندى برخود بسته است .