الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٢

مكّه مكرّمه

خويش اختيار مىكنند و افغانيها و سليمانيها « 1 » - از اهالى قندهار - در سمت شمال‌شرقى ، و هندىها و جاوه‌اىها در سمت شمال‌غربى ، و يمنىها ، تركستانيها و زاغستانيها در « مَسْفَله » و ايرانيان در « شعب على » ، و ديگر مليّتها و نژادها در ميانهء شهر مكّه ، سكنى مىگزينند .

جمعيّت مكه بالغ بر يكصد و پنجاه هزار نفر « 2 » مىباشد كه از اين ميان پنجاه هزار نفر از بوميان اين شهر بوده و باقى آنان مهاجرانى مىباشند كه بدين شهر روى آورده‌اند .

مهاجران و غيربوميان ساكن در مكّه بدين قرار مىباشند :

. . .

بوميان شهر مكه 50 هزار نفر

عربها كه شامل حجازيها و يمنىها و حضرموتىها مىباشند 25 هزار نفر

بخاريها 20 هزار نفر

هندىها 12 هزار نفر

جاوه‌اىها 15 هزار نفر

افغانيها و سليمانيه‌اىها 10 هزار نفر

شاميها 5 هزار نفر

مغربىها 5 هزار نفر

ديگر ملّيتها 8 هزار نفر

جمع 150 هزار نفر

بيشتر عربها به كارهاى مالى به‌ويژه بازرگانى مشغول مىباشند و به‌همين‌لحاظ در وضع خوبى به سر مىبرند و بنيهء مالى كشور را در اختيار دارند .

( 1 ) . اين گروه منسوب به پيشواى طريقت خود كه نام سليمان را بر خود داشته ، و از اهالى قندهار بوده ، مىباشند . ( 2 ) . سرشمارى جمعيت در بلاد عرب تاكنون به صورت رسمى اعلام نگرديده است و اين گونه اطلاعات ، معمولًا بر اساس حدس و گمان بوده و شمارش ما در اينجا بر اساس گفته‌هاى مأمورين دولت و ديگر افرادى است كه مىتوان به گفتهء آنان اعتماد كرد .