شرح اصول استنباط ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٩٩

3 - مرة و تكرار

تفصيلا در شرح اصول فقه در باب امر آورده‌ام .

بحث نهم : اقوالى كه در رابطه با معناى صيغهء افعل است :

مرحوم صاحب معالم در حدود دوازده قول در اين رابطه نقل كرده كه البته چهار قول از حواشى معالم است ولى مصنف به چند قول اشاره كرده :

1 - مشهور مىگويند صيغهء افعل براى طلب وجوبى وضع شده و دلالت آن بر وجوب وضعى است .

2 - سيد مرتضى مىگويد : صيغهء افعل مشترك لفظى است ميان وجوب و ندب .

3 - جمعى گفته‌اند : مشترك معنوى است ميان وجوب و ندب .

4 - و اقوال ديگرى كه در معالم آمده .

و خود قائلين به اشتراك معنوى دو گروهند :

1 - بعضى گويند استعمال افعل در هريك از دو فرد وجوب يا ندب مجازى است .

2 - و بعضى گويند حقيقت است .

عقيدهء مصنف : به نظر من صيغهء افعل مشترك معنوى است ميان چهار فرد كه عبارتند از : وجوب ، ندب ، سئوال ، دعاء و قدر جامع همهء اينها كه هيئت امر براى آن وضع شده عبارتست از مطلق طلب الفعل .

3 - مرة و تكرار

مطلب سوم از مطالب چهارگانهء مبحث اول باب اوامر پيرامون مره و تكرار است .

سخن در اينست كه آيا از اطلاق صيغهء افعل و استعمال آن بدون قرينه مرّة و دفعهء واحده استفاده مىشود و يا تكرار و دفعات ؟ به بيان ديگر : گاهى فعل امر به