شرح اصول استنباط ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٢
3 - اجماع منقول
است « 1 » .
3 - اجماع منقول
3 - اجماع منقول
سومين امارهء ظنيهايكه از تحت اصل اولى حرمت عمل به ظن استثناء شده عبارتست از اجماع منقول به خبر واحد فى الجمله ( اين كلمه بعدا معنى خواهد شد ) ابتدا مقدمهاى مىآوريم سپس راجع به اجماع محصل و در پايان راجع به منقول گفتگو مىكنيم ، امّا مقدّمه :
بطور كلى اجماع دو شعبه دارد : 1 - اجماع محصل 2 - اجماع منقول .
اجماع محصل عبارتست از آن اجماعى كه خود مجتهد اقوال و فتاوى را تتبع نموده و در مسألهاى تحصيل اجماع كرده مثلا دربارهء وجوب نماز جمعه ، حرمت شرب توتون و . . . و خود آن دو شعبه دارد .
1 - محصل قطعى 2 - محصل ظنى كه مهم قسم اول است .
اجماع منقول آنست كه خود ما فتاواى قوم را تتبع نكرده و كسب اجماع نكردهايم بلكه فقيهء ديگر يا فقهاء ديگر فتاواى قوم را تتبع كرده و تحصيل اجماع نمودهاند سپس محصول كار خودشان را براى ما نقل و گزارش مىكنند و آن نيز دو قسم است :
1 - منقول به خبر متواتر كه جمع كثيرى از فقهاء در حد تواتر براى ما نقل اجماع كنند .
2 - منقول به خبر واحد كه مثلا شيخ طوسى براى ما نقل اجماع كند در يك مسئله .
با عنايت به اين مقدمه وارد مىشويم در بحث اجماع محصل : بطور كلى
( 1 ) - تفصيل بيشتر را از شرح رسائل جلد اوّل جستجو كنيد .