هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٠

الحليم

3 - إنّ أفضل النّاس من حلم عن قدرة ، و زهد عن غنية ، و أنصف عن قوّة 3477 .

4 - الحليم من احتمل إخوانه 1111 .

5 - الحليم الّذي لا يشقّ عليه مؤنة الحلم 1303 .

6 - إن لم تكن حليما فتحلّم ، فإنهّ قلّ من تشبهّ بقوم إلّا أوشك أن يصير منهم 3726 .

7 - إنّما الحليم من إذا أوذي صبر ، و إذا ظلم غفر 3892 .

8 - جالس الحلماء تزدد حلما 4722 .

9 - قد يزهق الحليم 6610 . به بدى پاداش داده و مكافات نمايد ( بلكه از او بگذرد و او را ببخشد ) .

3 - به راستى كه افزون ترين مردم كسى است كه با قدرت و توانائى بردبار بوده ، و با توانگرى و بى نيازى بى رغبت است ، و با قدرت بر انتقام عدل نمايد .

4 - بردبار كسى است كه متحمل ( بد سلوكيهاى ) برادران خود شود .

5 - بردبار كسى است كه بر او مؤنه بردبارى ( مانند فرو نشاندن غضب و فكر و تأمّل در باره آن ) دشوار نباشد .

6 - اگر بردبار نمى باشى پس طلب بردبارى كن زيرا كمتر كسى به طايفه‌اى شبيه مى گردد مگر آنكه نزديك باشد كه مانند آنها گردد . ( يعنى اگر كسى چنين كارى كند با اين عمل امكان دارد كه داراى صفت بردبارى شود ) .

7 - جز اين نيست بردبار كسى است كه هرگاه اذيت شود شكيبائى كند و چون ستم شود ببخشايد .

8 - با بردباران بنشين تا بردبارى زياد نمائى .

9 - گاهى بردبار يا عاقل ( بسبب فكر و يا عملش ) هلاك مىشود .