هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠١

الإحسان و الصنيعة

259 - أفضل معروف اللّئيم منع أذائه 3106 .

260 - أقبح أفعال الكريم منع عطائه 3107 .

261 - إنّ بأهل المعروف من الحاجة إلى اصطناعه أكثر ممّا بأهل الرّغبة إليهم منه 3511 .

262 - المعروف رقّ 55 .

263 - أربح البضايع اصطناع الصّنايع 2944 .

264 - كمال العطيّة تعجيلها 7241 . 259 - افزون ترين احسان ناكس جلوگيرى از آزار خويش است ( نسبت به ديگران ، چنان كه شاعر گفته :

مرا بخير تو اميد نيست شر مرسان .

چون پيوسته كار او اذيت است ، چنان كه باز شاعر گفته :

نيش عقرب نه از ره كين است * مقتضاى طبيعتش اين است

و اگر زمانى اذيتى نرساند آن را احسان به حساب آورد ، و كمال را در آن مى بيند ) .

260 - زشت ترين كردارهاى كريم و بلند مرتبه جلو گيرى از بخشش خويش است ( چون طبيعت او نيكى و احسان است بر عكس لئيم و شخص پست مرتبه ) .

261 - به راستى نياز اهل معروف و احسان كننده به احسانش بيشتر از حاجت رغبت كنندگان به آنهاست از احسان ( چون در احسان نفع بيشتر عائد صاحب نعمت مىشود ، و فى الجمله نفعى كه همان نفع دنيوى است عائد اهل رغبت خواهد شد ، از اين جهت احتياج در احسان كننده بيشتر خواهد بود ) .

262 - احسان بندگى است .

263 - سودمندترين سرمايه‌ها انجام دادن احسانهاست .

264 - كمال بخشش زود دادن آنست ( نه بعد از وعده و انتظار ) .