هداية العلم وغرر الحكم ( گفتار امير المؤمنين على ( ع ) ) ( همراه با ترجمه فارسى هداية العلم و غرر الحكم ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٣

الحرب و الجنود و الزحف

3 - الجنود حصون الرّعيّة 701 .

4 - آفة الجند مخالفة القادة 3932 .

5 - من خذل جنده نصر أضداده 8329 .

6 - غضّوا الأبصار في الحروب ، فإنهّ أربط للجأش ، و أسكن للقلوب 6439 .

7 - قدّموا الدّارع ، و أخّروا الحاسر ، و عضّوا على الأضراس ، فإنهّ أنبا للسّيوف عن الهام 6809 . 3 - لشكرها قلعه‌هاى رعيتّند ( بنا بر اين بر زمامداران نگهدارى لشكرها لازم است ) .

4 - آفت لشكر مخالفت سرداران و فرماندهان است .

5 - هر كه لشكر و قشون خود را خوار سازد ( و آنان را يارى نكند ) دشمنانش را يارى نموده است .

6 - چشم ها را در جنگها پائين اندازيد ، زيرا كه آن نفس را آرامش بيشتر داده ، و دلها را آرام كننده‌تر خواهد بود ، ( ممكن است از اين جهت باشد كه با ديدن قشون بسيار و كشته‌ها و مشاهده ساير احوال خوف و اضطراب بهم رسد ، چنان كه امكان دارد مراد اين باشد كه فكر نوع دوستى و عاطفه را كنار بگذار چشم را بهم بگذار و مقاتله نما و جلو برو ) .

7 - زره پوش را مقدم داريد ، و بى زره را مؤخر ، و دندانها را روى دندانها بگذاريد ، زيرا كه آن كند كننده‌تر است شمشيرها را از سرها . ( علماء فرموده‌اند ، وقتى چنين كنند شمشير كمتر كارگر خواهد بود ، ولى به نظر مى رسد وقتى سربازان اسلام چنين كنند دشمن مى هراسد كمتر بجنگ آيد در نتيجه سرها از ضربت شمشير محفوظ تر خواهند بود . و اگر زمانى بجنگ آيد فشار دندانها اراده او را سست تر كند بازو از قوت بيفتد از اين جهت كارى نشود ) .