ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٤٣

329

بيا تا سر به شيدائى برآريم

( سعدى ) .

اين بيت با اين مصراع :

چو مى خوردم من از پيمانهء تو . . .

[ يا ] :

مىاى خوردم من از پيمانهء او . . .

در حافظ قزوينى نيست ، ليكن در « نسخهء خطى فرود » برابر زيرنويسى صفحهء 457 حافظ جلالى نائينى و دكتر نذير احمد چاپ ششم 1367 تهران امير كبير . - نسخهء خطى متعلق به دكتر يحيى قريب برابر صفحات 291 و 9 « قب » . - نسخهء خطى متعلق به نگارنده » ديوان حافظ چاپ دوم 1356 خورشيدى به اهتمام دكتر قريب .

ديوان حافظ به تصحيح مسعود فرزاد به كوشش على حصورى ؛ و چند ديوان ديگر حافظ . . . اين بيت را آورده‌اند .

اين مصراعى است از بيتى از سعدى در گلستان در اوايل باب سوّم : چگونه شكر اين نعمت گزارم كه زور مردم آزارى ندارم ، ( علامه قزوينى ) .

( 4 و 5 ) - اين بيت ( اين دو بيت ) در حافظ علاقه قزوينى نيامده است ، امّا در ديوان حافظ دكتر يحيى قريب . - مسعود فرزاد . - سفينهء حافظ مسعود جنتى عطائى . - ديوان حافظ شيرازى معروف به حافظ قدسى ، و چند نسخهء ديگر - كه به علت اطالهء كلام و مهم نبودن موضوع به اين بحث خاتمه مىدهد - به كتابت درآمده است . نيز بيت هشتم غزل :

« تو از خاكم نخواهى . . . »

در كهن‌ترين نسخه يعنى نسخهء 805 هجرى - ( همچنين حافظ خانلرى ) - مندرج است .

آن سرى - آن طرفى ( يعنى به لطف معشوق اميدوارم ) استفاده از حافظ با يادداشتها . . .

: - الف - ( بيت دوم ) : « مگر زنجير زلفش » نسخهء 805 » .

: - « مگر زنجير موئى » حافظ قزوينى .

: - ب - ( مصرع دوم بيت ششم ) : « چه باشد - مگر چه كارى كرده‌ام ؟ .

« . . . چه مىشود اگر مىفروشان را دعا كنم ؟ . . . شرح سودى بر حافظ .

: - ج - ( مصرع دوم بيت آخر ) :

« به عفو آن سرى اميدوارم . »

نسخهء پير حسين كاتب .