ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٤١
328
اين بيت را حافظ قزوينى ندارد و ليكن در حافظ استاد فرزاد بكوشش دكتر حصورى . - دكتر سليم نيسارى . - نسخهء 805 هجرى . - و اغلب ديوانهاى خطى و چاپى خواجه نقل كرده‌اند .
: - الف - كاتبان نسخ اوّليه در اقتفاى يكديگر ، كلمهء « اميد » را - به اشتباه - در ابتداى دو بيت از اين غزل آورده‌اند :
« اميد خواجگىام بود ، بندگى تو جستم »
، [ بندگىّ تو كردم « نسخهء 805 » . ]
« اميد در شب زلفت به روز عمر نبستم »
، : - ب -
« هواى خواجگىام بود بندگى تو جستم . »
: ( نسخهء خطى « در حدود نيمهء اول قرن يازدهم ه ، ق ، اهدائى خانلرى به فرزاد ) .
« گناه چشم سياه تو بود و گردن دلخواه »
حافظ قزوينى .
: - « . . . گردن دلخواه . » ، « با مفهوم مصرع دوم انسجام كامل از جهت معنا ندارد . چون در . . . چاپ انجوى شيرازى و پاره‌اى از نسخ به جاى گردن دلخواه ؛ « ناوك غمزه » ضبط شده و درست‌تر به نظر مىآيد . . . همان را برگزيديم » اديب برومند ، غزليات حافظ ، ص 665
« اميد در « سرِ » زلفت به روزِ « عهد » ، « ببستم » - * طمع به دور دهانت ز كام دل « نه بريدم » .
( نسخهء 805 هجرى ) .
الف - ( مصراع دوم بيت دوم غزل ) :
« هواى سلطنتم بود . . . »
بعض نسخ خطى ( جامع نسخ حافظ ، صفحهء 387 ) .
: - ب - : ( همين مصراع )
« گمان سلطنتم بود . . . »
بعض نسخ خطى و از آن جمله « نسخهء خطى محمود مصباح » .