ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٣٥

326

الف - :

« چشمم به روى ساقى و گوشم به بانگ چنگ . »

نسخهء خطى 805 هجرى همايون‌فرخ .

: - ب - :

« . . . گوشم به قول چنگ . »

نسخهء چاپى علامه قزوينى و دكتر غنى .

: - ج - : « بانگ ، با : چنگ ، هم آهنگ است و بنابراين [ به قول ] ارجح است . » :

( همايون‌فرخ « شاعر ساحر » ص 195 ) .

الف - :

« خوش بود حال حافظ و فالى به بخت نيك . . . »

نسخهء 805 : - ب - : « . . . حال حافظ و فالى به بخت نيك . . . » نسخهء خطى پير حسين كاتب و نسخهء چاپى خانلرى .

: - ج - :

« . . . وقت حافظ و فال مراد و كام . »

حافظ قزوينى ، و نسخى ديگر .

: - د - : « . . . هر دو خوب است ، ولى ما ضبط « ق » [ - قزوينى ] را براى متن ، برگزيديم . » ص 661 غزليات حافظ به تحقيق اديب برومند .

: - ه‍ - : ( بيت سوم ) :

« هر مرغ فكر كز سرِ شاخ « طرب » . . . »

چند نسخهء خطى و چند نسخه چاپى « صفحهء 385 جامع نسخ حافظ » فرزاد .

: - و - : ( مصراع دوم بيت اول ) :

« نقش مثال روى تو بر آب مىزدم »

نسخهء خطى داراى تاريخ 821 ه‍ . ق . متعلق به دكتر اصغر مهدوى ، استاد دانشگاه تهران ، - و : نيز « نسخهء خطى داراى تاريخ 825 ه‍ . ق . متعلق به كتابخانهء نور عثمانيه استانبول و جزو مجموعه‌اى به شمارهء 3822 » : ص 643 مجلد اول حافظ خانلرى ، و ص 1132 و ص 1134 مجلد دوم همان ديوان ( چاپ اول 1362 ه‍ . ش - تهران از انتشارات خوارزمى ) .

: - ز - : ( مصراع دوم بيت اول ) :

« نقشى به ياد خطّ تو بر آب مىزدم »

اغلب نسخ و حافظ قزوينى هم - و بدون فاصله در مصرع دوم بيت بعدى آمده است كه :

« جامى به ياد . . . » ! !

( مگر حافظ كمبود واژه داشته ! ) تا « به ياد » را به تكرار بياورد ؟ ! در صورتى كه مصراعى موجه در نسخى معتبر و خطى به كتابت درآمده است . بايد توجه داشت كه :

« هزاران نكته مىبايد به غير از حسن و زيبائى »

( ح ) .