ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٢٨

323

معتبرترين نسخه‌هاست » . ، - . ديوان خواجه حافظ و كشف الابيات و كشف اللغات به اهتمام سيد ابو القاسم انجوى شيرازى . ، - . لسان الغيب حافظ شيرازى پژمان بختيارى . ، - . سفينهء حافظ بسعى سرتيپ مسعود - جنتى عطائى 1346 شمسى ( تهران ) . ، و نسخى ديگر : « . . . جز الف قامت يار . » .

ب - حافظ قزوينى :

« . . . جز الف قامت دوست . »

ج - « . . . كلمه‌اى كه « الف » دارد « يار » است ، . . . و نه « دوست » ؛ چيزى كه ترديد برنمىدارد اين است كه حافظ هرگز از پرداختن به چنين نكات ظريفى غفلت نمىكرده . احمد شاملو ، صفحهء 43 شمارهء 39 مجله دنياى سخن ( اسفند 1369 ) ويژهء نوروز .

غم فرزند و كسان چند خورم ، وا ويلا : * تا من از مادر فطرت ، به چه طالع زادم

حكيم نزارى قهستانى .

كتاب « زندگى و آثار نزارى » ، تأليف دكتر بايبوردى ، ترجمهء مهناز صدرى ، انتشارات علمى [ تهران ] 1370 [ ه‍ . ش ] ص 249 چاپ اول .

( . . . مادر دهر ، مرا خود به چه طالع زاد است . ديوان خواجو ، به اهتمام سهيلى خوانسارى [ تهران ] پاژنگ 1369 شمسى . ص 387 .

الف - :

« . . . دلم ، مردمك ديده سزاست . »

حافظ ق - غ .

: - ب - :

« . . . مردمك چشم و سزاست . »

حافظ پرويز ناتل خانلرى ، مجلد اول ، 1362 ه‍ . ش . ص 636 - .

: - ج - « در مصرع اول بيت هشتم « مردمك چشم » بر « مردمك ديده » رجحان دارد ، زيرا در اينجا با « مردمك ديده » بيت از انسجام ساقط مىشود ، بدين گونه

« مىخورد خون دلم مردمك ديده سزاست * كه چرا دل به جگر گوشهء مردم دادم . »

و اين چندان فصيح نيست . » : اديب برومند ؛ غزليات حافظ ، ص 655 : - د - ( مصرع دوم همين بيت ) :

« تا چرا دل به جگر . . . »

نسخهء 805