ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨١٧

319

هر چند غرق بحر . . .

اين بيت از نظر فن بديع ، چند صنعت « ايهام » و نيز چند صنعت مراعات النظير دارد ، صفحهء 122 كتاب ذهن و زبان حافظ - چاپ دوم - را مطالعه فرمائيد .

حافظ به پيش . . . در مورد صنايع ادبى اين بيت ، كتاب ذهن و زبان حافظ - صفحات 122 و 123 را ملاحظه فرمائيد .

الف - ( مصرع ثانى بيت دوم ) :

« بيرون شدن نماى . . . »

: نسخهء خطى 805 هجرى .

: - ب - ( بيت چهارم )

عيبم مكن به رندى و بدنامى اى فقيه

: « نسخهء 805 » .

: -

« . . . به رندى و بدنامى اى حكيم »

حافظ قزوينى .

: - « . . . حكيم ، دانشمندست و عالم ، همانند فارابى و بوعلى سينا و ملا صدرا ، و آشنا به عرفان - و محال است كسى را به رندى و عاشقى منع كند . اين « فقيه » است كه چنين فقاهتى ممكن است بكند ؛ پس متن [ يعنى « فقيه » ] صحيح بوده - و قشريان « فقيه » را « حكيم كرده‌اند . . . دكتر همايون‌فرخ - ص 186 شاعر ساحر . » .

: - ج - ( بيت هشتم ) :

دورم به صورت از درِ دولت سراى دوست .

« خانلرى » . - ( . . . از در دولت سراى تو . « قزوينى » ) .

: - د - « بيت نهم و بيت دهم در حافظ قزوينى ضبط نشده است و ما از نسخهء خطى 805 دكتر همايون‌فرخ نقل كرديم . 1 ( ح ) .

: - ه‍ - در حافظ اديب برومند ، و نسخه به خط پير حسين كاتب ( بيت سوم . . . شش جهت ) - . در حافظ قزوينى . . . صد جهت ! . -