ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٠٧

315

( ز « كرم » در اينجا [ از « نفسى » ، ] شايسته‌تر است . ) دكتر همايون‌فرخ .

شاعر ساحر ، ص 212 : - ( بيت سوم ) :

« ماجراى من و محبوب . . . »

در بعض نسخ از جمله زيرنويس چاپ خلخالى و « جامع نسخ حافظ » و . . . - . ( « ماجراى من و معشوق » قزوينى . - واژهء « معشوقه » در بيت دوم آمده ديگر لزومى نداشته كه بلافاصله در بيت سوم تكرار شود ) - ح .

( مصراع دوم بيت هفتم ) :

« من له يقبل . . . »

در اواخر همين ديوان ، به عنوان « معانى فارسى مصراعهاى عربى » ، و به حرف « م » مراجعه فرمائيد .

( حافظ قزوينى :

من له يقتل . . . !

) . ( مصراع اول بيت هشتم ) : « تو ترحم نكنى بر من مخلص گفتم . » حافظ قزوينى .

: - « . . . نكنى بر من بيدل گفتم . » نسخهء خطى 805 : - « . . . بر من بيدل ، دانم . » غزليات حافظ اديب برومند .

: - « . . . مخاطب ( محبوب ) است ، بنابراين « بيدل » مناسب‌تر از « مخلص » است . » دكتر همايون‌فرخ ، ديوان شاعر ساحر ، ص 212 : - « بيدل » بر « مخلص » ارجح است . . . چون واژهء « گفتم » اين مصرع را قدرى سست مىكند به چاپها و نسخه‌هاى ديگر مراجعه و ديده شد كه در چاپ انجوى شيرازى و يك نسخهء خطى مورخ 1304 بجاى « گفتم » ، « دانم » آمده است كه مناسب بود و ما نيز ، همين واژه را براى متن برگزيديم . » استاد اديب برومند ، غزليات حافظ ، ص 643 - .

( مصرع دوم بيت هشتم )

ذاك دعواى و ها . . .

در اواخر ديوان به عنوان « معانى فارسى مصراعها . . . » و به حرف ميم ( م ) رجوع شود .

: - ( در نسخه خطى پير حسين كاتب و نسخهء چاپى اديب برومند :

« چشم بيدار مرا . . .

) . - در نسخهء قزوينى ، غنى : « چشم بيمار . . . » . ( در همين مصراع بيت هفتم : « بيدار » ، « خواب » - « صنعت بديع تضاد » . ( ح ) .