ديوان حافظ ناشنيده پند ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٨٥

269

جلوه‌اى از قدت اى سرو روان ما را بس . . .

ظهير فارابى .

حافظ ق غ : فاقد اين بيت است ؛ ( در ديوان معروف به حافظ قدسى و نسخى ديگر آمده است ) .

حافظ ق غ : ناانصافيست . ( نسخهء 805 هجرى ، و نسخه‌هائى ديگر : « . . . بىانصافيست . . . » ) الف - ( مصراع دوم اولين بيت ، مطلع ) :

« . . . آن سرو چمان ، . . . »

خانلرى . - (

. . . سرو روان . . .

قزوينى ) .

: - « . . . سرو حمان » بر « سرو روان » مزيت دارد زيرا با « چمن » دربردارندهء صنعت تجنيس است ، بدون تكلف . » ص 559 غزليات حافظ به تحقيق اديب برومند .

ب - ( بيت هفتم )

از درِ خويش خدايا ، به . . .

( نسخهء 805 ) .

ج - ( بيت آخر ، مقطع )

حافظ از مشرب رندان ، گله . . .

( نسخهء 805 ) .

: - ( مشرب به دو معنى ، محل استعمال دارد ، يكى جايگاه نوشيدن و جاى نوشيدن آب و مانند آن - يعنى آشاميدنگاه ، ديگرى طريقهء دين و فلسفى ، بنابراين « مشرب قسمت بىمعنى است » و مشرب رندان صحيح است ) ص 158 شاعر ساحر همايون‌فرخ .

: - دكتر ركن الدين همايون‌فرخ تا كنون ده مجلد كتاب بسيار قطور و پرمحتوى و كم‌نظير دربارهء حافظ و اشعارش تدوين كرده و به طبع رسانيده و يكسره ، جوانى و تمامى عمر و سرمايهء معنوى و مادّى خود را در اين راه ، گذارده است و متأسفانه قدرش نيز مجهول مانده است . ( ح ) .